Ocean (Denizcilik): Küresel konteyner taşımacılığı faaliyetlerini ve stratejik aktarma merkezlerini içerir. Maersk, dünya genelinde 500’den fazla limana hizmet veren ve yılda 12 milyon FFE’den fazla yük taşıyan dünyanın en büyük konteyner gemisi filolarından birini işletmektedir. Ocean, müşterilere esneklik ve istikrar sunarak uçtan uca tedarik zincirlerini yönetmelerine yardımcı olur.

Logistics & Services (Lojistik ve Hizmetler): Kara ve hava taşımacılığı, depolama ve tedarik zinciri yönetimi tekliflerini içeren entegre taşımacılık, tamamlama ve yönetim çözümleri sunar. Şirket, dünya genelinde 500’den fazla tesiste 8.8 milyon metrekareden fazla depolama kapasitesine sahiptir ve 14 ülkede elektrikli kamyon çözümleri sunmaktadır. 2024 yılında uzun mesafeli operasyonlar için filoya iki adet Boeing 777F uçağı eklenmiştir.

Terminals (Terminaller): Ağ geçidi terminal faaliyetlerini kapsar. Maersk’in 28 ülkede 53 operasyon tesisi ve 3 yeni liman projesi bulunmaktadır.

Şirket nasıl para kazanıyor? Maersk, bu entegre lojistik hizmetlerini sunarak gelir elde etmektedir. Gelirler, özellikle navlun oranları, taşınan hacimler, depolama gelirleri ve çeşitli lojistik hizmetleri üzerinden sağlanır. Şirketin finansal tablolarında Ocean, Logistics & Services ve Terminals segmentlerinin gelirleri ayrı ayrı raporlanmaktadır.

3. İçinde Bulunduğu Sektör Hakkında Bilgi

Maersk, küresel ticaret ve lojistik sektöründe faaliyet göstermektedir. 2024 yılı, jeopolitik değişimler ve potansiyel istikrarsızlıklarla dolu bir yıl olmuştur. Özellikle Kızıldeniz’deki durum nedeniyle gemilerin Ümit Burnu çevresinden rotalarını değiştirmesi, tedarik zincirlerinde zorluklara ve küresel nakliye kapasitesinde düşüşe neden olmuştur. Çin ile Batı arasındaki ticaret gerilimleri de tırmanmış, ABD ve AB, Çin mallarına yeni ithalat tarifeleri uygulamıştır.

Sektör ayrıca iklim olaylarından da etkilenmektedir; 2024’te kaydedilen 219 aşırı hava olayı (2023’e göre %83 artış) lojistik altyapısında yaygın hasara yol açmıştır. İşgücü huzursuzlukları da nakliye ve lojistiği aksatmaktadır.

Küresel konteyner pazarı, 2024’te yaklaşık %7’lik bir büyüme ile güçlü bir toparlanma yaşamıştır. Özellikle Kuzey Amerika (%14) ve Latin Amerika’ya (%12) yapılan ithalat hacimleri güçlü seyrederken, Uzak Doğu (%1) ve Afrika’ya (%-1) yapılan ithalatlar zayıf kalmıştır. Çin’den yapılan ihracat büyümesi, 2024’teki nihai büyüme itici gücü olmuştur.

Konteyner pazarının arz tarafında, nominal kapasite 2024’te %10 artmış olsa da, Kızıldeniz’deki aksaklıklar ve güçlü talep nedeniyle kapasite kıtlığı devam etmiş, bu da navlun oranlarının önemli ölçüde artmasına neden olmuştur. Shanghai Konteynerli Navlun Endeksi (SCFI) 2023 Aralık ortasında yaklaşık 1.000’den 2024 Temmuz başında neredeyse 3.750’ye yükselmiştir. Hava kargo ise, sürdürülebilir havacılık yakıtının kıtlığı ve yüksek maliyeti nedeniyle karbonsuzlaştırılması en zor taşıma modlarından biri olmaya devam etmektedir.

4. Şirketin Ortaklık Yapısı, Oranları ve İmtiyazlı Hisseler

A.P. Møller – Mærsk A/S, Danimarka merkezli bir anonim şirkettir (A/S). Şirket, Nasdaq Copenhagen’da halka açık olarak işlem gören iki hisse sınıfına sahiptir:

A Hisseleri: Her hisse iki oy hakkı taşır.

B Hisseleri: Oy hakkı taşımaz. Her iki hisse sınıfı da eşit ekonomik haklara sahiptir.

Büyük Hissedarlar ve Ortaklık Oranları: Şirketin hisse sermayesi veya oy haklarının %5’inden fazlasına sahip olan hissedarlar şunlardır:

A.P. Møller Holding A/S, Kopenhag, Danimarka: Hisse sermayesinin %41.5‘ine ve oyların %51.5‘ine sahiptir. A.P. Møller Holding A/S, şirketin kontrol eden hissedarıdır ve tamamen A.P. Møller og Hustru Chastine Mc-Kinney Møllers Familiefond’a aittir.

A.P. Møller og Hustru Chastine Mc-Kinney Møllers Familiefond, Kopenhag, Danimarka: Hisse sermayesinin %9.8‘ine ve oyların %14.5‘ine sahiptir.

Den A.P. Møllerske Støttefond, Kopenhag, Danimarka: Hisse sermayesinin %4.1‘ine ve oyların %6.6‘sına sahiptir.

Halka Açıklık Oranı: Toplam kayıtlı hissedar sayısı 2024 sonunda yaklaşık 109.000’e yükselmiştir. Hisse sermayesinin veya oy haklarının %5’inden fazlasına sahip hissedarlar, toplam hisse sermayesinin %55.4’ünü elinde tutmaktadır. En büyük 20 kurumsal hissedar, halka açık pay ayarlandıktan sonra toplam hisse sermayesinin yaklaşık %30.1’ini elinde bulundurmaktadır. Perakende yatırımcıların elindeki pay toplam hisse sermayesinin yaklaşık %14.2’sidir. Bu verilere göre, şirketin halka açıklık oranı (total hisse sermayesinden %5’in üzerindeki hissedarların payı çıkarılarak) yaklaşık %44.6‘dır (100% – 55.4%).

İmtiyazlı Hisse Varlığı: Kaynaklarda açıkça “imtiyazlı hisse” terimi geçmemektedir. Ancak A hisselerinin B hisselerine göre farklı oy haklarına sahip olması (A hissesi 2 oy, B hissesi 0 oy), bu hisselere imtiyazlı oy hakkı tanıdığını göstermektedir.

Yönetim ile Yatırımcılar Arasında Çıkar Çatışması Riski: Şirketin A.P. Møller Holding A/S tarafından de facto kontrol edilmesi, bazı kararların tek bir kontrol eden hissedarın çıkarları doğrultusunda alınma potansiyelini barındırabilir. Yönetim Kurulu’ndaki bazı üyelerin bağımsız olmaması da bir risk faktörü olabilir. Ancak, şirketin kurumsal yönetişim yapısı ve şeffaflık ilkeleri bu riskleri azaltmaya çalışmaktadır. Yönetim Kurulu üyelerinin ücretlendirmesi, hem kısa hem de uzun vadede iş sonuçları ve hissedar çıkarlarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır. Uzun vadeli teşvik planına ESG hedeflerinin dahil edilmesi, sürdürülebilir değer yaratma taahhüdünü pekiştirmektedir. Ayrıca, Yönetim Kurulu’nun Remuneration Komitesi tarafından onaylanan bir ücretlendirme politikası bulunmaktadır.

5. Şirket Yönetim Kurulu ve Üst Düzey Yöneticiler

Yönetim Kurulu (Board of Directors): Yönetim Kurulu, şirketin en üst yönetim organı olan Genel Kurul tarafından seçilir. 2024 itibarıyla Yönetim Kurulu üyeleri şunlardır:

Robert Mærsk Uggla: Yönetim Kurulu Başkanı, A.P. Møller Holding A/S CEO’su. 2014’te Yönetim Kurulu’na katıldı. Ulaştırma, altyapı ve yatırım alanlarında liderlik deneyimine sahip. Bağımsız değildir.

Marc Engel: Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı. Genel yönetim, sürdürülebilirlik, tedarik ve tedarik zinciri konularında uluslararası deneyime sahip. Bağımsız değildir.

Bernard L. Bot: Deneyimli finansal becerilere ve küresel iş-işe teknoloji ve müşteri pazarları bilgisine sahip. Bağımsızdır.

Marika Fredriksson: Deneyimli bir CFO ve halka açık şirketlerin yönetim kurulu üyesi. Bağımsızdır.

Arne Karlsson: Özel sermaye ve sanayi şirketlerinde CEO ve yönetim kurulu üyeliği deneyimi var. 12 yıldan uzun süredir Yönetim Kurulu üyesi olduğu için bağımsız değildir.

Thomas Lindegaard Madsen: Kaptan, Maersk Line. Denizcilik ve operasyonel bilgiye sahip. Şirkette çalıştığı için bağımsız değildir.

Amparo Moraleda: Uluslararası teknoloji, kimya, havacılık, ulaştırma, otomotiv ve inovasyon şirketlerinde yönetim kurulu deneyimine sahip. Bağımsızdır.

Kasper Rørsted: Global CEO ve halka açık uluslararası şirketlerde yönetim kurulu üyeliği deneyimine sahip. Dijital dönüşüm, liderlik gelişimi ve sürdürülebilirlik konularında güçlü yetkinliklere sahiptir. Bağımsızdır.

Allan Thygesen: 2024’te Yönetim Kurulu’na katıldı. DocuSign, Inc.’in CEO’su ve yönetim kurulu üyesi. Uluslararası IT sektörlerinde global CEO ve yönetim kurulu üyeliği deneyimine sahip. Bağımsızdır.

Julija Voitiekute: Energy Transition Academy Lideri, A.P. Møller – Mærsk A/S. Gemi işletmeciliği, teknik yönetim ve inovasyon konularında bilgi sahibi. Şirkette çalıştığı için bağımsız değildir.

Xavier Urbain: Q2 2025 itibarıyla Yönetim Kurulu’na katılmıştır.

Yönetim Kurulu’nun bağımsız üyelerinin oranı %50’dir.

Üst Düzey Yöneticiler (Executive Board ve Executive Leadership Team): Yönetim Kurulu, şirketin günlük yönetimini yürütmek üzere İcra Kurulu’nu atar.

Vincent Clerc: İcra Kurulu Başkanı (CEO) (Ocak 2023’ten beri).

    ◦ Özgeçmiş: İcra Liderlik Ekibi’ne 2017’de katıldı ve 1998’den beri Maersk’te çeşitli rollerde bulundu. Siyaset Bilimi Lisansı (Lozan) ve MBA (Columbia ve London Business School) derecelerine sahiptir.

Patrick Jany: Mali İşler Direktörü (CFO) (Mayıs 2020’den beri).

    ◦ Özgeçmiş: İcra Liderlik Ekibi’ne ve Maersk’e 2020’de katıldı. İşletme Yönetimi Yüksek Lisansı (ESCP) derecesine sahip olup, Maersk’e katılmadan önce Clariant AG’de CFO olarak görev yapmıştır.

İcra Kurulu, Executive Leadership Team tarafından desteklenmektedir. ESG ile ilgili bazı alanlarda atanmış ELT sponsorları da bulunmaktadır: Susana Elvira (Chief People Officer), Rabab Boulos (Chief Operating Officer), Caroline Pontoppidan (Chief Corporate Affairs Officer).

6. Şirketin Bağlı Ortaklıkları ve İştirakleri

Maersk, 630’dan fazla şirketten oluşan geniş bir ağa sahiptir. Önemli bağlı ortaklıkları ve iştiraklerinden bazıları şunlardır:

Bağlı Ortaklıklar (Genellikle %100 sahiplikle):

• A.P. Moller Singapore Pte. Ltd. (Singapur)
• Aliança Navegação e Logística Ltda. (Brezilya)
• APM Terminals – Aarhus A/S (Danimarka)
• APM Terminals Algeciras S.A. (İspanya)
• APM Terminals Apapa Ltd. (Nijerya – %94)
• APM Terminals B.V. (Hollanda)
• APM Terminals Barcelona S.L.U. (İspanya)
• APM Terminals China Co. Ltd. (Hong Kong)
• Frey A/S (Danimarka)
• Hamburg Süd A/S & Co KG (Almanya)
• Maersk Air Cargo A/S (Danimarka)
• Maersk Aviation Holding A/S (Danimarka)
• Maersk Container Industry A/S (Danimarka)
• Maersk Denizcilik A.S. (Türkiye)
• Maersk Logistics & Services International A/S (Danimarka)
• Senator International Spedition GmbH (Almanya)
• Terminal 4 S.A. (Arjantin)
• Visible Supply Chain Management LLC (Amerika Birleşik Devletleri)

İştirakler ve Ortak Girişimler:

Maersk, önemli ölçüde ancak kontrol edici olmayan etkiye sahip olduğu iştiraklere ve ortak kontrolün bulunduğu ortak girişimlere de sahiptir.

• Aqaba Container Terminal Company Ltd (Ürdün – %50)
• APM Terminals Bahrain B.S.C. (Bahreyn – %64)
• APM Terminals Callao S.A. (Peru – %64)
• Gateway Terminals India Pvt. Ltd. (Hindistan – %74)
• Gujarat Pipavav Port Ltd. (Hindistan – %44)
• Suez Canal Container Terminal SAE (Mısır – %55)
• Abidjan Terminal SA (Fildişi Sahili – %49)
• Brasil Terminal Portuario S.A. (Brezilya – %50)
• Cai Mep International Terminal Co. Ltd. (Vietnam – %49)
• Meridian Port Holdings Ltd. (Birleşik Krallık – %50)
• Pelabuhan Tanjung Pelepas Sdn. Bhd. (Malezya – %30)
• South Asia Gateway Terminals Pvt Ltd (Sri Lanka – %33)

Şirket, 2023 yılında Maersk Supply Service‘i A.P. Møller Holding A/S’ye satmış ve Höegh Autoliners‘taki %26.4’lük hissesini elden çıkarmıştır. 2024’te ise römorkaj faaliyetlerini içeren Svitzer‘i ayrı bir şirket olarak ayırmıştır.

7. İlişkili Taraf İşlemleri

Maersk, ilişkili taraflarla çeşitli işlemler yürütmektedir. İlişkili taraflar genellikle A.P. Møller – Mærsk A/S’nin Yönetim Kurulu ve İcra Kurulu üyeleri, A.P. Møller Holding A/S, A.P. Møller og Hustru Chastine Mc-Kinney Møllers Familiefond ve bunların kontrolü altındaki şirketleri kapsamaktadır.

Önemli ilişkili taraf işlemleri şunlardır:

Ortak Marka Kullanım Anlaşması: A.P. Møller – Mærsk A/S, 2018 yılında A.P. Møller Holding A/S ile yaygın kullanılan ticari markaların kullanımı konusunda bir anlaşma yapmıştır. Bu anlaşma, ortak kullanılan ticari markalar için bir çerçeve ve markalaşma stratejisi oluşturmaktadır.

Hisse Geri Alımları: Şirket, sermaye yapısını ayarlamak amacıyla hisse geri alım programları kapsamında ilişkili taraflardan hisse satın almıştır. Örneğin, 2024’te A.P. Møller Holding A/S ve A.P. Møller og Hustru Chastine Mc-Kinney Møllers Familiefond’dan A ve B hisseleri geri alınmıştır. 2025’in ilk yarısında da A.P. Møller og Hustru Chastine Mc-Kinney Møllers Familiefond’dan B hisseleri geri alınmaya devam etmiştir.

Svitzer’in Ayrılması: 2024’teki Svitzer’in ayrılması, A.P. Møller Holding A/S aracılığıyla nihai kontrol eden tarafın değişmemesi nedeniyle, Svitzer’in net varlıklarının defter değeri üzerinden muhasebeleştirilmiş ve elden çıkarma karı veya zararı oluşmamıştır.

Yönetim Ücretlendirmeleri: İcra Kurulu üyelerinin ücretlendirme planları, şirketin stratejik hedefleri ve hissedar çıkarlarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır.

Maersk Supply Service Satışı: 2023 yılında Maersk Supply Service, ilişkili taraf olan A.P. Møller Holding A/S’ye satılmış ve bu işlemden 15 milyon USD net kar elde edilmiştir.

8. Geleceğe Dönük Beklentiler ve Şirketin Yatırımları

Geleceğe Dönük Beklentiler: Maersk, 2025 yılına girerken devam eden jeopolitik değişimler ve potansiyel istikrarsızlıkla karşı karşıya olsa da, stratejik hedeflerini ilerletmek için önemli fırsatlar görmektedir. Küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıkların artık bir istisna değil, sabit bir gerçeklik haline geldiği kabul edilmektedir.

Şirket, 2025’te teknolojiden değer elde etmeyi hızlandırmayı ve üretkenliği artırmayı hedeflemektedir. Özellikle Üretken Yapay Zeka, Maersk’in stratejisini büyük ölçüde değiştirecek ve operasyonel yürütmeyi iyileştirecek muazzam bir fırsat olarak görülmektedir.

2025 yılı, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) yeşil ve fosil yakıtlar arasındaki fiyat farkını kapatacak düzenlemeler üzerinde anlaşması beklendiği için kritik bir dönüm noktası olacaktır. Maersk, 2030 ve 2040 bilim temelli hedeflerine bağlı kalmaktadır.

Ekonomik cephede, 2025’te Avrupa’daki toparlanma beklentileri analistler tarafından düşürülmüş olsa da, küresel konteyner talebinin ve ticaretin 2024 boyunca sağlam kaldığı belirtilmiştir. Enflasyonun, 2025’te iskonto oranlarını ve terminal büyüme oranlarını etkilemeye devam etmesi beklenmektedir. Kızıldeniz’deki durum nedeniyle yakıt tüketiminin artmasıyla birlikte, 2025’te yakıt tüketiminin filo dış kaynak kullanımı, verimlilik iyileştirmeleri ve Şubat 2025’ten itibaren Gemini İşbirliği‘nin başlamasıyla azalması beklenmektedir.

Şirketin Yatırımları: Maersk, stratejik dönüşümünü desteklemek ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için önemli yatırımlar yapmaktadır:

Suape Terminali (Brezilya): Latin Amerika’nın ilk %100 elektrikli konteyner terminalinin inşaatına 2024’te başlanmıştır. Bu terminalin bölgesel kalkınmayı hızlandırması ve konteyner elleçleme kapasitesini %55 artırması beklenmektedir.

Rijeka Gateway (Hırvatistan): 2024’te temeli atılan bu terminal, Avrupa’nın en modern konteyner terminallerinden biri olacak ve ekipmanlarının çoğu elektrikli olup tamamen yenilenebilir elektrik kaynaklarıyla çalışacaktır.

Filo Yenileme Programı: 2024’te filoya yedi yeni çift yakıtlı metanol yakıtlı gemi katılmıştır. Ayrıca, 2026-2030 yılları arasında hizmete girmesi planlanan 50-60 çift yakıtlı gemiden oluşan 800k TEU kapasiteli yeni gemi siparişleri verilmiştir.

Hava Kargo Filosu Genişlemesi: 2024’te Maersk, uzun mesafeli operasyonlar için iki adet Boeing 777F kargo uçağını filosuna eklemiştir.

Jeddah Lojistik Parkı (Suudi Arabistan): 2024’te açılan bu entegre lojistik parkı, 64.000 m2’lik güneş panelli çatısıyla tesisin enerji ihtiyacının üçte ikisini karşılayacak 15 MW’a kadar güç üretecektir.

Terminallerin Elektrifikasyonu: APM Terminalleri, Scope 1 GHG emisyonlarını azaltmak için 2030 yılına kadar varlıklarını elektriklendirmeyi hedeflemektedir. Bu, 1.1 milyar ila 1.2 milyar USD arasında bir CAPEX yatırımı gerektirecektir.

Yapay Zeka (AI) ve Teknoloji: Şirket, yapay zeka girişimlerine yatırım yapmakta, operasyonel yürütmeyi iyileştirmek için geleneksel yapay zeka/makine öğrenimi ve Üretken Yapay Zeka tekniklerini kullanmaktadır. CX Agent Assist’in devreye alınması, müşteri sorgularının yanıt süresini önemli ölçüde azaltan bir örnek olarak gösterilmiştir.

İnsan Kaynaklarına Yatırım: Maersk, 2024’te “People Strategy” uygulamasına devam ederek çalışanlarına yatırım yapma, liderlik geliştirme ve ekiplerini güçlendirme taahhüdünü yinelemiştir.

9. Şirketin Rekabet Avantajları ve Riskleri (SWOT Analizi)

A.P. Møller – Mærsk A/S’nin mevcut durumu göz önüne alındığında detaylı bir SWOT analizi aşağıdadır:

Güçlü Yönler (Strengths):

• Entegre Lojistik Çözümleri: Maersk’in konteyner lojistiğinin entegratörü olma stratejisi, müşterilere uçtan uca, basitleştirilmiş ve bağlanmış tedarik zinciri çözümleri sunarak rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu, şeffaflık, kontrol ve operasyonel esneklik sağlamaktadır.

• Geniş Küresel Ağ ve Kapsam: Ocean segmenti, dünya genelinde 500’den fazla limana hizmet veren en büyük konteyner gemisi filolarından birine sahiptir. 28 ülkede 53 terminal ve 500’den fazla depolama tesisi ile geniş bir küresel ayak izine sahiptir.

• Filo Modernizasyonu ve Sürdürülebilirlik Liderliği: Filoya yeni çift yakıtlı metanol gemileri eklenmesi ve 2026-2030 için yeni kapasite siparişleri, Maersk’in enerji geçişine öncülük etme taahhüdünü göstermektedir. Suape ve Rijeka’daki %100 elektrikli terminal yatırımları, sürdürülebilirlik hedeflerini desteklemektedir.

• Teknolojik Yenilik ve Dijitalleşme: Yapay zeka ve makine öğrenimi tekniklerine yapılan yatırımlar, operasyonel verimliliği artırmakta ve müşteri hizmetlerini geliştirmektedir (örn. CX Agent Assist).

• Operasyonel Mükemmellik ve Maliyet Yönetimi: 2024’te müşteri memnuniyetinde %28’lik bir iyileşme kaydedilmiş, maliyet yönetimi ve verimli varlık kullanımı operasyonel esnekliği sağlamıştır.

• Sağlam Finansal Performans: 2024, tüm segmentlerde önemli kârlılık artışı ve sağlam finansal sonuçlarla şirketin tarihindeki en iyi üçüncü yıl olmuştur. Serbest nakit akışı ve yatırım getirisi hedeflerin üzerinde gerçekleşmiştir.

• Yetenekli İnsan Kaynağına Yatırım: Şirket, “People Strategy” ile çalışanlarına yatırım yapmaya, liderlik geliştirmeye ve çeşitliliği, eşitliği ve kapsayıcılığı teşvik eden bir çalışma ortamı yaratmaya odaklanmaktadır.

Zayıf Yönler (Weaknesses):

• Dış Faktörlere Aşırı Bağımlılık: Maersk’in performansı, Kızıldeniz’deki durum, jeopolitik gerilimler, aşırı hava olayları, ticari gerilimler (örn. Çin-Batı tarifeleri) ve işgücü huzursuzluğu gibi kontrolü dışındaki faktörlerden önemli ölçüde etkilenmektedir.

• Karbonsuzlaştırma Zorlukları ve Maliyetleri: Hava kargo gibi bazı taşımacılık modlarının karbonsuzlaştırılması zor ve sürdürülebilir havacılık yakıtının kıtlığı/yüksek maliyeti önemli bir sorundur. Fosil yakıtlar ile yeşil yakıtlar arasındaki fiyat farkı da geçişi yavaşlatmaktadır.

• ESG Kontrol Ortamının Olgunlaşmamış Olması: 2024’ün Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) raporlaması için ilk yıl olması nedeniyle, ESG veri raporlaması için kontrol ortamı finansal raporlamaya göre daha az olgundur.

• Navlun Oranı Volatilitesi: Küresel konteyner pazarında arz-talep dengesizlikleri ve jeopolitik aksaklıklar nedeniyle navlun oranlarında yaşanan büyük dalgalanmalar kârlılığı etkileyebilir.

Fırsatlar (Opportunities):

• Entegre Lojistik Talebi Artışı: Küresel iş ortamları değiştikçe, esnek ve dayanıklı tedarik zincirlerine olan talep artmaktadır. Bu durum, Maersk’in entegratör iş modelini daha da genişletmesi için büyük bir fırsat sunmaktadır.

• Karbonsuzlaştırma Liderliği ve Yeşil Çözümler: Lojistik sektöründe karbonsuzlaştırmaya öncülük etme taahhüdü, yeşil çözümlere yönelik artan müşteri talebini karşılayarak rekabet avantajı sağlayabilir. Yeşil yakıt tedarik zincirini geliştirmeye yönelik çalışmalar.

• Teknolojik Gelişmeler ve Yapay Zeka Uygulamaları: Yapay zeka yatırımları, operasyonel verimliliği artırma, müşteri hizmetlerini geliştirme ve yeni iş akışlarını otomatikleştirme potansiyeli sunmaktadır.

• Pazar Genişlemesi: Özellikle Kuzey Amerika ve Latin Amerika’ya yapılan ithalat hacimlerindeki güçlü büyüme, Maersk için bu bölgelerde pazar payını artırma fırsatları yaratmaktadır. Hindistan’ın sözleşmeli lojistik pazarındaki çift haneli büyüme de bir fırsattır.

• Altyapı Yatırımları: Yeni terminallerin inşası ve mevcut tesislerin modernizasyonu, şirketin kapasitesini ve verimliliğini artırarak bölgesel kalkınmayı destekleyecektir.

• Yeşil Finansman Çerçevesi: Maersk’in Yeşil Finansman Çerçevesi, çevresel açıdan olumlu projeleri finanse etmek için çeşitli finansal araçlar kullanma imkanı sunmakta ve yatırımcı güvenini artırmaktadır.

Tehditler (Threats):

• Jeopolitik ve Ekonomik İstikrarsızlık: Kızıldeniz’deki devam eden durum, ticaret gerilimleri (örn. Çin-Batı), yaptırımlar ve ihracat kontrolleri, tedarik zincirlerinde aksaklıklara ve ticari akışlarda değişikliklere neden olmaya devam edebilir. Küresel ekonomik durgunluk konteyner talebini olumsuz etkileyebilir.

• Pazar Volatilitesi ve Navlun Oranı Riskleri: Navlun oranları, yakıt fiyatları ve döviz kurlarındaki büyük dalgalanmalar, şirketin kârlılığını önemli ölçüde etkilemeye devam edebilir.

• Siber Saldırılar: Dijitalleşmenin artması ve tehditlerin karmaşıklığı, siber saldırı riskini artırmaktadır. Bu durum iş kesintilerine, veri ihlallerine ve finansal kayıplara yol açabilir.

• İklim Değişikliği ve Çevresel Düzenlemeler: Aşırı hava olayları lojistik altyapısına zarar verebilir ve operasyonları aksatabilir. Karbonsuzlaştırma hedeflerine ulaşılamaması, maliyet farkı ve düşük talep nedeniyle finansal riskler oluşturmaktadır. Fiziksel iklim riskleri, varlıklar üzerinde doğrudan finansal etkilere neden olabilir.

• Yasal ve Düzenleyici Uyum Riskleri: Rüşvet ve yolsuzlukla mücadele yasaları, uluslararası yaptırımlar, yasa dışı mal taşımacılığı, rekabet hukuku ve veri gizliliği gibi alanlarda mevzuata uyumsuzluk riskleri bulunmaktadır. Yaklaşan Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi (CSDDD) gibi yeni düzenlemeler de uyum yükümlülüklerini artıracaktır.

• Tedarik Zinciri Aksaklıkları: Liman tıkanıklığı, işgücü grevleri ve kapasite kısıtlamaları, tedarik zinciri yönetimini karmaşık hale getiren sürekli aksaklıklara yol açmaktadır.

10. Bilanço, Gelir Tablosu ve Nakit Akım Tablolarında Önemli ve Dikkat Çekici Bölümler

Maersk’in finansal tabloları, Avrupa Birliği tarafından kabul edilen IFRS Muhasebe Standartları ve Danimarka Finansal Tablolar Yasası’ndaki ek gereklilikler doğrultusunda hazırlanmaktadır.

Genel Finansal Durum: Şirket, 2024 yılında 2023’e kıyasla önemli ölçüde artan kârlılık ve tüm segmentlerde büyüme ile güçlü bir performans sergilemiştir. Şirket, 2024 sonunda 5.1 milyar USD serbest nakit akışı üretmiş ve -7.4 milyar USD net nakit pozisyonuna ulaşmıştır (2023 sonunda -4.7 milyar USD). Kiralama yükümlülükleri hariç, Grubun 2024 sonunda 18.8 milyar USD net nakit pozisyonu bulunmaktadır. Yatırılan sermaye getirisi (ROIC) 2024’te %12.3 ile normalleşmiş koşullarda yıllık %7.5 hedefini aşmıştır.

Gelir Tablosu (Income Statement):

• Hasılat (Revenue): 2024 yılında 55.482 milyon USD olarak gerçekleşmiştir (2023: 51.065 milyon USD). Q1 2025’te 13.321 milyon USD, Q2 2025’te ise 13.130 milyon USD olarak raporlanmıştır. Ocean segmenti hasılatı 2024’te %17 artan navlun oranları ve %3.6 artan hacimler sayesinde %11 artışla 37.388 milyon USD’ye ulaşmıştır. Logistics & Services ve Terminals segmentleri de güçlü büyüme göstermiştir.

• FAVÖK (EBITDA): 2024 yılında 12.128 milyon USD olarak gerçekleşmiştir (2023: 9.591 milyon USD). Q1 2025’te 2.710 milyon USD, Q2 2025’te 2.298 milyon USD’dir. EBITDA marjı 2024’te %21.9 olarak kaydedilmiştir.

• FVÖK (EBIT): 2024 yılında 6.499 milyon USD olarak gerçekleşmiştir (2023: 3.934 milyon USD). Q1 2025’te 1.253 milyon USD, Q2 2025’te 845 milyon USD’dir. EBIT marjı 2024’te %11.7 olmuştur. Ocean segmenti EBIT marjı 2024’te %12.7 ile %6 hedefini aşmıştır. Terminaller segmenti EBIT marjı ise 2024’te %29.8’e yükselmiştir.

• Dönem Karı (Profit for the year): 2024 yılında 6.232 milyon USD olarak raporlanmıştır (2023: 3.908 milyon USD). Q1 2025’te 1.207 milyon USD, Q2 2025’te 639 milyon USD’dir.

Bilanço (Balance Sheet):

• Toplam Varlıklar (Total Assets): 2024 sonunda 87.697 milyon USD‘ye ulaşmıştır (2023: 82.578 milyon USD). Q1 2025’te 86.965 milyon USD, Q2 2025’te 87.860 milyon USD olarak raporlanmıştır.

• Toplam Özkaynaklar (Total Equity): 2024 sonunda 57.947 milyon USD seviyesindedir (2023: 55.090 milyon USD). Q1 2025’te 56.455 milyon USD, Q2 2025’te 57.069 milyon USD’dir. Özkaynak oranı 2024’te %66.1 olarak gerçekleşmiştir.

• Maddi Olmayan Duran Varlıklar (Intangible Assets): 2024 sonunda 9.824 milyon USD’dir. Bu kalem, esas olarak şerefiye, terminal ve imtiyaz hakları ile müşteri ilişkilerinden oluşmaktadır. Şerefiye amortismana tabi değildir, ancak yıllık değer düşüklüğü testlerine tabidir.

• Kullanım Hakkı Varlıkları (Right-of-use assets): 2024 sonunda 10.605 milyon USD’dir. Grup, gemi kiralama, konteyner kiralama ve diğer ekipman kiralamaları ile imtiyaz anlaşmaları gibi olağan kiralama anlaşmaları yapmaktadır.

Nakit Akım Tablosu (Cash Flow Statement):

• Faaliyetlerden Nakit Akışı (Cash flow from operating activities): 2024 yılında 11.408 milyon USD olarak gerçekleşmiştir (2023: 9.643 milyon USD). Q1 2025’te 2.766 milyon USD’dir.

• Yatırım Harcamaları (CAPEX): 2024 yılında 4.201 milyon USD olarak gerçekleşmiştir (2023: 3.646 milyon USD). Q1 2025’te 1.398 milyon USD’dir.

• Serbest Nakit Akışı (Free cash flow): 2024 yılında 5.114 milyon USD olarak kaydedilmiştir (2023: 3.967 milyon USD). Q1 2025’te 806 milyon USD’dir. Bu, temettü ödemeleri ve hisse geri alımlarından daha fazla nakit üretildiğini göstermektedir.

• Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışı (Cash flow from financing activities): 2024 yılında 3.500 milyon USD olarak gerçekleşmiştir (2023: 16.805 milyon USD). Q1 2025’te -3.207 milyon USD’dir. Bu kalem, temettü dağıtımlarını ve hisse geri alımlarını içermektedir.

Sonuç

A.P. Møller – Mærsk A/S (Maersk), 2017’de başlayan konteyner lojistiğinin entegratörü olma stratejisini başarıyla ilerletmektedir. Şirket, 2024 ve 2025’in ilk yarısında, Kızıldeniz’deki durum, jeopolitik gerilimler ve pazar dalgalanmaları gibi zorlu bir küresel ortamda dahi sağlam finansal performans ve operasyonel mükemmellik sergilemiştir.

Finansal açıdan, 2024 yılı, 6.5 milyar USD EBIT ile Maersk tarihindeki en iyi üçüncü yıl olmuştur. Şirket, tüm segmentlerde büyüme kaydetmiş; Denizcilik (Ocean) segmenti artan navlun oranları ve hacimlerle, Terminaller segmenti rekor kıran hacimler ve artan gelirlerle, Lojistik ve Hizmetler segmenti ise kârlı büyüme ile öne çıkmıştır. 2025’in ilk iki çeyreğinde de güçlü sonuçlar elde edilmiş, özellikle Denizcilik segmentindeki kârlılık artışı ve operasyonel iyileştirmeler dikkat çekmiştir. Maersk, 2025 yılı için finansal beklentilerini yukarı yönlü revize ederek, küresel konteyner hacminde %2 ila %4 büyüme öngörmektedir. Şirket, hissedarlarına değer yaratma taahhüdünü sürdürmekte, 2024 için hisse başına 1.120 DKK temettü önermiş ve yaklaşık 2 milyar USD tutarında hisse geri alım programını yeniden başlatmıştır.

Stratejik dönüşümün önemli bir parçası olarak, Maersk sürdürülebilirlik ve karbonsuzlaştırma alanında öncü rolünü sürdürmektedir. 2024 yılında filoya yedi yeni çift yakıtlı metanol gemisi eklenmiş, toplamda 2026-2030 yılları arasında hizmete girecek 50-60 adet çift yakıtlı gemi siparişi verilerek filo yenileme programı hızlandırılmıştır. Suape (Brezilya) ve Rijeka (Hırvatistan) gibi bölgelerde %100 elektrikli terminal inşaatlarına başlanması, altyapının karbonsuzlaştırılmasına yönelik önemli yatırımları göstermektedir. Ayrıca, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) yeşil ve fosil yakıtlar arasındaki fiyat farkını kapatacak düzenlemeler üzerinde anlaşması beklenen 2025 yılı, karbonsuzlaştırma hedefleri için kritik bir dönüm noktası olarak görülmektedir. Maersk’in 2040 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşma taahhüdü, Bilim Temelli Hedefler girişimi (SBTi) tarafından da onaylanmıştır.

Operasyonel olarak, Maersk’in 2025’te faaliyete geçirdiği Gemini İşbirliği ağı, endüstri lideri %90’ın üzerinde zamanında teslimat güvenilirliği hedefleyerek müşteri hizmet kalitesini ve verimliliği artırmayı amaçlamaktadır. Şirket ayrıca, Yapay Zeka (AI) ve dijitalleşme yatırımlarıyla operasyonel süreçlerini iyileştirerek üretkenliği artırmayı ve müşteri deneyimini geliştirmeyi hedeflemektedir. Panama Kanalı Demiryolu Şirketi’nin satın alınması gibi yeni girişimler, entegre lojistik çözümlerini genişletme ve küresel tedarik zincirlerinde daha kapsamlı hizmet sunma kararlılığını pekiştirmektedir.

Maersk, küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıkların artık bir istisna değil, sabit bir gerçeklik haline geldiği bir ortamda faaliyet göstermektedir. Jeopolitik gerilimler, iklim olayları ve ticari tarifeler gibi dış faktörlerin karmaşıklığına rağmen, şirket entegratör stratejisi, maliyet disiplini ve müşteri odaklı yaklaşımı sayesinde dayanıklılığını ve uyum sağlama yeteneğini kanıtlamıştır. Maersk’in gelecek hedefleri, teknolojik yeniliklere, sürdürülebilirlik yatırımlarına ve insan kaynağına olan bağlılığıyla küresel lojistik sektöründe lider konumunu güçlendirmeye devam etmektedir.

Aşağıya şirketin sahip olduğu dev gemilerden biri olan Emma Maersk ile ilgili bir videoyu bırakıyorum.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Başka bir şirket incelemesinde görüşmek dileğiyle…

---

1. Şirketin piyasa değeri yazının yayımlandığı tarihte borsada oluşan değeridir. Yazıyı yayımlanma tarihinden farklı bir zamanda okuyorsanız piyasa değeri değişmiş olabilir. ↩︎