Büyüme Hikayesi ve Stratejisi:

Texas Instruments’ın büyüme hikayesi, teknolojiye dayanan ancak nihai başarıyı uzun vadeli hisse başına serbest nakit akışı büyümesi ile ölçen disiplinli bir stratejiye dayanır. Şirket, uzun vadeli istikrarlı büyümesini dört temel rekabet avantajı üzerine inşa etmiştir:

1. Daha düşük maliyet ve tedarik zincirinde büyük kontrol sağlayan güçlü bir şirket içi üretim ve teknoloji temeli,
2. 80.000’den fazla ürünü kapsayan geniş bir analog ve gömülü işleme ürün portföyü,
3. Müşterilerin ihtiyaçlarını doğrudan anlamayı sağlayan geniş pazar kanalı erişimi,
4. Tek bir pazara veya müşteriye olan bağımlılığı azaltan ürün, pazar ve müşteri çeşitliliği.

Bu avantajların yanı sıra sermayenin disiplinli tahsisi (Ar-Ge’ye, üretim kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlar ve art arda 22 yıldır devam eden temettü artışları/hisse geri alımları ile elde edilen nakdin hissedarlara döndürülmesi) şirketin bugünkü sarsılmaz konumuna ulaşmasını sağlayan en önemli itici güçlerden biri olmuştur.

İş Modeli ve Faaliyet Alanı

Texas Instruments (TI), elektronik tasarımcıları ve üreticileri için analog ve gömülü işleme (embedded processing) çipleri tasarlayan, üreten, test eden ve satan küresel bir yarı iletken (semiconductor) şirketidir. Şirket, temel olarak ürettiği bu donanımların ve çiplerin satışından gelir elde etmektedir. İş modeli dört ana rekabet avantajına dayanmaktadır:

1. Düşük maliyet ve tedarik zincirinde kontrol sağlayan şirket içi üretim ve teknoloji temeli,
2. 80.000’den fazla ürünü kapsayan geniş ürün portföyü,
3. Doğrudan müşteri ilişkilerini sağlayan geniş pazar kanalı erişimi (gelirlerin %80’inden fazlası doğrudan TI.com ve kendi satış ağından sağlanır),
4. Ürün, pazar ve müşteri çeşitliliği.

Faaliyet Alanları ve Müşteri Segmentleri: Şirket gelirlerini iki ana segmentten elde etmektedir: Analog (2025 yılı toplam gelirlerinin yaklaşık %79’u) ve Gömülü İşleme (gelirlerin yaklaşık %15’i). Diğer segmentinde ise DLP projeksiyon ürünleri ve hesap makineleri bulunur. Şirketin satış yaptığı 5 temel pazar ve bunların 2025 yılı gelirlerindeki payı şu şekildedir: Endüstriyel (%33), Otomotiv (%33), Kişisel Elektronik (%21), Veri Merkezi (%9) ve İletişim Ekipmanları (%3). Şirket stratejik olarak gelecekteki en büyük büyüme fırsatlarını gördüğü Endüstriyel, Otomotiv ve Veri Merkezi (Data Center) pazarlarına odaklanmaktadır.

Sektör Büyüklüğü ve Trendler: Yarı iletken sektörü, her geçen gün daha fazla elektronik cihazın hayatımıza girmesiyle seküler bir büyüme trendi içindedir. Özellikle endüstriyel, otomotiv ve veri merkezi uygulamalarında jenerasyondan jenerasyona sistem/araç başına düşen çip miktarı (content per application) sürekli artmaktadır. Sektörün en belirgin özelliklerinden biri döngüsel yapısıdır (semiconductor cycle); güçlü talebin yarattığı arz sıkıntısı dönemlerini, talebin zayıfladığı ve stokların biriktiği dönemler izler. Günümüzde sektör, analog ve gömülü ürünler tarafında dipten çıkarak kademeli ve yavaş bir toparlanma (recovery) sürecinden geçmektedir.

Regülasyonlar: Şirket, hem uluslararası hem de yerel düzeyde çevre, iklim, iş güvenliği, ticaret (ithalat/ihracat kontrolleri) ve veri gizliliği gibi çok çeşitli ve karmaşık yasalara tabidir. ABD ve Çin arasındaki jeopolitik gerilimler, tarifeler, ambargolar ve ihracat kontrolleri sektördeki en belirleyici düzenleyici faktörlerdir. Öte yandan ABD içindeki regülasyonlar şirkete avantaj da sağlamaktadır; ABD CHIPS ve Bilim Yasası (CHIPS Act) kapsamında TI, yatırımları için %35 oranında vergi indirimi (ITC) ve 1.6 milyar dolara kadar doğrudan devlet fonu almaktadır.

Rakipler ve Pazar Payı: TI’ın faaliyet gösterdiği analog ve gömülü işleme pazarları oldukça parçalıdır (fragmented). Şirket; hem geniş tabanlı büyük tedarikçilerden hem niş oyuncilerden hem de Asya’da (özellikle Çin’de) devlet teşvikleriyle desteklenen yeni gelişen şirketlerden kaynaklanan yoğun bir teknolojik ve fiyat rekabeti ile karşı karşıyadır. TI’ın kendi performansını kıyasladığı ve sektörde doğrudan veya dolaylı rakibi olan firmalar arasında Analog Devices, Advanced Micro Devices, Broadcom, Infineon, Intel, Microchip, NXP, QUALCOMM ve STMicroelectronics gibi devler bulunmaktadır.

Sektörel Riskler:

• Sektörün döngüsel yapısından kaynaklanan talepteki ve siparişlerdeki ani düşüşler.
• ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşları. TI’ın son müşteri gelirlerinin %20’si, Çin’e sevk edilen ürün gelirleri ise %50 civarındadır; bu durum büyük bir coğrafi ve politik risk oluşturmaktadır.
• Üretim için kritik olan nadir materyallerin, minerallerin, gazların ve ekipmanların sınırlı coğrafyalardan sağlanması ve tedarik zinciri kesintileri.
• Yarı iletken ürünlerdeki hızlı teknolojik inovasyonun mevcut ürünlerin ömrünü kısaltması.
• Bilgi teknolojileri sistemlerine yönelik siber güvenlik saldırıları ve veri ihlalleri.

Şirketin Sektördeki Konumu: Texas Instruments, analog ve gömülü işlemciler pazarının en büyük ve en köklü liderlerinden biridir. Rakiplerine kıyasla en büyük farkı ve sektördeki sarsılmaz konumu, kendi üretim tesislerine (in-house) sahip olmasından ve 300 mm’lik wafer (yonga plakası) üretimine yaptığı devasa yatırımlardan gelir. Rakiplerinin birçoğu üretimi dışarıya (foundry) yaptırırken TI, 300 mm’lik tesisleri sayesinde paketlenmemiş bir çipin maliyetini 200 mm’ye kıyasla %40 oranında düşürerek çok ciddi bir yapısal maliyet avantajı ve tedarik zinciri bağımsızlığı kazanmıştır. Aracı distribütörleri çıkararak satışlarının %80’ini doğrudan kendisinin yapması da şirketi müşterilerine çok daha yakın bir konuma yerleştirmiştir. Şirket, elde ettiği bu maliyet avantajını uzun vadeli hisse başına serbest nakit akışını maksimize etmek ve hissedarlarına kar payı dağıtmak için kullanmaktadır.

Ortaklık Yapısı ve Kurumsal Yönetim

Texas Instruments’ın (TI) ortaklık yapısı büyük oranda kurumsal yatırımcıların hakimiyetindedir. Şirketin hisselerinin yaklaşık %88.11’i kurumsal yatırımcılara aittir. Şirkette %5’in üzerinde paya sahip olan iki büyük kurumsal hissedar bulunmaktadır:

• The Vanguard Group: Şirketin %10.04’üne (yaklaşık 91.3 milyon hisse) sahiptir.
• BlackRock, Inc.: Şirketin %8.5’ine (yaklaşık 76.7 milyon hisse) sahiptir.

Şirketin tüm yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticilerinin (insider) sahip olduğu toplam pay ise oldukça düşüktür; grup olarak toplam hisselerin %1’inden daha azına (yaklaşık %0.13, toplam 5.4 milyon hisse) sahiptirler.

Halka Açıklık Oranı

Şirketin toplam 910.46 milyon adet ödenmiş hissesi (shares outstanding) bulunurken, bunun 908.03 milyon adedi fiili dolaşımdadır (float). Bu verilere göre şirketin halka açıklık oranı yaklaşık %99.7 ile neredeyse tamamına yakındır.

İmtiyazlı Hisse Var Mıdır?

Şirketin sözleşmesinde 25 dolar nominal değerli 10 adet imtiyazlı hisse (preferred stock) çıkarma yetkisi bulunmasına rağmen, bugüne kadar hiç imtiyazlı hisse ihraç edilmemiştir (none issued). Dolayısıyla şirkette oy veya temettü imtiyazı sağlayan aktif bir hisse sınıfı yoktur; tüm mevcut hisseler eşit oy hakkına sahip adi hisselerdir (common stock).

Yönetim ile Yatırımcılar Arasında Çıkar Çatışması Riski

Texas Instruments, yönetim ile yatırımcıların çıkarlarını aynı doğrultuda tutmak (alignment) ve olası çıkar çatışmalarını önlemek için çok katı kurumsal yönetişim ve tazminat politikaları uygulamaktadır. Bu politikalar sayesinde çıkar çatışması riski oldukça düşüktür ve sıkı bir şekilde kontrol edilmektedir:

• Hisse Sahibi Olma Zorunluluğu (Stock Ownership Guidelines): Yönetimin hissedarlar gibi düşünmesini sağlamak amacıyla, CEO’nun taban maaşının en az 6 katı, diğer üst düzey yöneticilerin ise taban maaşlarının 3 katı kadar TI hissesine sahip olması zorunludur.
• Riskli İşlemlerin ve Rehnin Yasaklanması: Tüm yöneticilerin ve yönetim kurulu üyelerinin sahip oldukları şirket hisseleri üzerinde açığa satış (short sale) yapmaları, kayıpları sınırlamaya yönelik türev/korunma (hedging, put/call) işlemleri yapmaları veya hisselerini kredi için teminat (rehin/pledging) olarak göstermeleri kesinlikle yasaktır.
• Ödüllerin Geri Alınması (Clawback Policy): Şirket finansallarında yanıltıcı bir durum tespit edilmesi veya yöneticinin suistimalde (fraud) bulunması durumunda, geçmiş yıllarda ödenen teşvik primleri ve hisse bazlı ödüller şirket tarafından geri alınabilmektedir.
• İlişkili Taraf İşlemleri (Related Person Transactions): Şirket yöneticilerinin, aile üyelerinin veya %5’ten büyük hissedarların şirketle 120.000 doları aşan ticari ilişkilere girmesi katı kurallara tabidir. Bu tür işlemler, bağımsız üyelerden oluşan Yönetişim ve Hissedar İlişkileri (GSR) Komitesi’nin inceleme ve onayından geçmek zorundadır; yöneticilerin konumlarını kendi çıkarları için kullanması engellenmektedir.
• Performansa Dayalı Ücretlendirme: Yönetimin aldığı yıllık tazminatların ve hisse ödüllerinin büyük bir kısmı, doğrudan şirketin hissedar getirisine (TSR – Total Shareholder Return), gelir büyümesine ve serbest nakit akışı yaratma başarısına endekslidir.

Yönetim Ekibi ve İnsan Kaynağı

Texas Instruments (TI) yönetim kurulu, çoğunluğu bağımsız üyelerden oluşan 12 kişiden meydana gelmektedir (Eski Başkan Richard Templeton 31 Aralık 2025 itibarıyla emekli olmuştur). Üyeler ve kısa özgeçmişleri şu şekildedir:

• Haviv Ilan (Yönetim Kurulu Başkanı, Başkan ve CEO): TI’da 2014’ten bu yana üst düzey görevlerde bulunan Ilan, 2020-2023 arası COO (Operasyonlardan Sorumlu Başkan) olarak çalışmış, 2021’de yönetim kuruluna girmiş, 2023’te CEO, 2026’da ise Yönetim Kurulu Başkanı olmuştur.
• Mark Blinn: Flowserve Corporation’ın eski CEO’su ve başkanıdır.
• Todd Bluedorn: Lennox International Inc.’in eski başkanı ve CEO’sudur.
• Janet Clark: Marathon Oil Corporation’da eski CFO ve başkan yardımcısı olarak görev yapmıştır.
• Carrie Cox: Humacyte, Inc.’in eski başkanı ve CEO’su olup, daha önce ilaç sektöründe (Schering-Plough, Pharmacia) küresel yönetim pozisyonlarında bulunmuştur.
• Martin Craighead: Baker Hughes Inc.’in eski başkanı ve CEO’sudur.
• Reginald DesRoches: 2022’den bu yana Rice Üniversitesi Rektörü olarak görev yapmaktadır.
• Curtis Farmer: Comerica Incorporated’ın eski başkanı ve CEO’sudur.
• Jean Hobby: PricewaterhouseCoopers LLP’nin (PwC) emekli küresel strateji yöneticisi ve ortağıdır.
• Ronald Kirk: Gibson, Dunn & Crutcher LLP’de kıdemli danışman olup, 2009-2013 yılları arasında ABD Ticaret Temsilcisi olarak görev yapmıştır.
• Pamela Patsley: MoneyGram International, Inc.’in eski başkanı ve CEO’sudur.
• Robert Sanchez: Ryder System, Inc. başkanı ve CEO’sudur.

Yönetim Kurulu Dışındaki Üst Düzey Yöneticiler ve Özgeçmişleri

Başkan ve CEO Haviv Ilan’ın liderliğindeki çekirdek üst düzey yönetici (executive officer) kadrosu şu isimlerden oluşmaktadır:

• Rafael R. Lizardi: Kıdemli Başkan Yardımcısı ve CFO.
• Ahmad R. S. Bahai: Kıdemli Başkan Yardımcısı ve Baş Teknoloji Yöneticisi (CTO).
• Krunali Patel: Kıdemli Başkan Yardımcısı ve Baş Bilgi İşlem Yöneticisi (CIO).
• Katie Kane: Kıdemli Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter ve Baş Hukuk Müşaviri.
• Julie C. Knecht: Başkan Yardımcısı ve Baş Muhasebe Yetkilisi.
• Hagop H. Kozanian: Analog Sinyal Zinciri’nden sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı.
• Amichai Ron: Gömülü İşleme (Embedded Processing) ve DLP Ürünleri’nden sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı.
• Mark Gary, Shanon Leonard, Mark Roberts, Christine Witzsche ve Mohammad Yunus: Çeşitli operasyonlardan sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcıları.
• Mike Beckman: Başkan Yardımcısı ve Yatırımcı İlişkileri Başkanı.

Bu üst düzey yöneticilerin neredeyse tamamı 5 yıldan uzun bir süredir TI bünyesinde çeşitli kademelerde çalışmakta olup, mühendislik, finans ve operasyonel yönetim gibi kendi alanlarında köklü bir geçmişe sahiptirler.

Üst Düzey Yöneticilere Sağlanan Ücret ve Faydalar

TI’ın ücretlendirme felsefesi, yönetimi uzun vadeli serbest nakit akışını ve hissedar değerini artırmaya teşvik edecek şekilde “performansa dayalı” kurgulanmıştır. Üst düzey yöneticilerin iş sözleşmesi (employment contract) bulunmamaktadır ve hiçbir maaş/ödül garantisi verilmez. Ücret paketinin ana unsurları şunlardır:

1. Taban Maaş (Base Salary): Yetenekleri elde tutmak için şirket benzeri (peer group) piyasa ortalaması hedeflenerek belirlenir.
2. Kar Paylaşımı (Profit Sharing): TI’ın faaliyet kar marjına bağlı olarak tüm çalışanlara ödenen bir plandır; 2025 yılında kar marjının %34.1 olarak gerçekleşmesi sonucu, yöneticiler de dahil olmak üzere tüm uygun çalışanlara taban maaşlarının %19.06’sı oranında kar payı ödenmiştir.
3. Performans Bonusu: Şirketin gelir büyümesi, faaliyet kar marjı, hissedar getirisi (TSR) ve stratejik başarılarına göre belirlenen nakit ödemedir.
4. Uzun Vadeli Hisse Ödülleri: Elde tutmayı ve performansı artırmak amacıyla %50 hisse senedi opsiyonu, %50 kısıtlı hisse senedi birimi (RSU) olarak verilir. RSU’lar genellikle 4 yıllık bir hak kazanma süresine sahiptir.

Örnek Ücretlendirme (2025 Yılı):

• CEO Haviv Ilan: 1.3 milyon dolar taban maaş, yaklaşık 247 bin dolar kar payı, 2.62 milyon dolar performans bonusu ve 18 milyon dolar değerinde hisse ödülü ile toplamda 22.1 milyon doların üzerinde gelir elde etmiştir.
• CFO Rafael Lizardi: Toplamda yaklaşık 6.98 milyon dolar kazanmıştır. Diğer kıdemli başkan yardımcılarının toplam ücretleri de genellikle 7.3 – 7.4 milyon dolar seviyesindedir.

Diğer Fayda ve Yan Haklar (Perquisites):

• Yöneticiler tıpkı standart ABD çalışanları gibi sağlık, diş, görme, engellilik, yaşam sigortası planlarına ve 401(k) emeklilik fonu katkılarına sahiptir. Ayrıca şirket hissesini %15 indirimli alabildikleri bir plana (ESPP) erişimleri vardır.
• Yöneticiler, kazançlarının belirli bir bölümünü vergi avantajlı olarak “Ertelenmiş Ücret Planı”na (Deferred Compensation) aktarabilirler.
• Yalnızca üst düzey yöneticilere sunulan şirket ödemeli check-up (fiziksel muayene) ve finansal danışmanlık hakları bulunmaktadır.
• Güvenlik gerekçesiyle CEO Haviv Ilan’ın kişisel seyahatleri de dahil olmak üzere şirket uçağını kullanması zorunludur ve kendisine şirket tarafından ek güvenlik hizmetleri sağlanmaktadır.
• Şirket, yöneticilere sunulan bu ek yan haklar için herhangi bir “vergi telafisi” (tax gross-up) ödemesi yapmaz. Ayrıca olası bir hisse veya performans suistimali durumunda verilen ödüllerin geri alınması (clawback) politikası mevcuttur.

Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler

Texas Instruments (TI), dünya çapında 30’dan fazla ülkede faaliyet gösteren dev bir yarı iletken üreticisidir ve bu küresel operasyonlarını çok sayıda bağlı ortaklığı (subsidiary) aracılığıyla yürütmektedir.

Şirketin 31 Aralık 2025 itibarıyla resmi raporlarında beyan ettiği doğrudan ve dolaylı olarak tamamına veya büyük kısmına sahip olduğu başlıca bağlı ortaklıkları işlevlerine ve bölgelerine göre şu şekilde gruplandırılabilir:

1. Stratejik Satın Almalardan Gelen Önemli Şirketler: TI’ın geçmiş yıllarda yaptığı büyük çaplı teknoloji ve rakip satın almaları sonucunda bünyesine kattığı köklü şirketler şunlardır:

• National Semiconductor Corporation (ve buna bağlı National Semiconductor International B.V. ile National Semiconductor (Maine), Inc. gibi alt şirketler)
• Burr-Brown International Holding Corporation
• Unitrode Corporation ve Unitrode-Maine
• Benchmarq Microelectronics Corporation (Güney Kore/Delaware)
• Telogy Networks, Inc.
• Mediamatics, Inc.

2. Uluslararası Operasyon ve Satışları Yürüten Bölgesel İştirakler: Şirketin Asya, Avrupa, Afrika ve Amerika’da üretim, satış, pazarlama ve Ar-Ge faaliyetlerini yürüttüğü uluslararası iştirakleri oldukça geniştir. Bunlardan bazıları:

• Asya – Pasifik: Texas Instruments (Shanghai) Co., Ltd. ve Texas Instruments Semiconductor Manufacturing (Chengdu) Co., Ltd. (Çin), Texas Instruments Japan Limited (Japonya), Texas Instruments Taiwan Limited (Tayvan), Texas Instruments Singapore (Pte) Limited (Singapur), Texas Instruments Malaysia Sdn. Bhd. (Malezya), Texas Instruments (India) Private Limited (Hindistan), TI (Philippines), Inc. (Filipinler), Texas Instruments Korea Limited (Güney Kore).
• Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA): Texas Instruments EMEA Sales GmbH ve Texas Instruments Deutschland GmbH (Almanya), Texas Instruments France SAS (Fransa), Texas Instruments Limited (Birleşik Krallık), Texas Instruments Israel Ltd. (İsrail). Ayrıca bu grupta Türkiye’deki faaliyetleri yürüten Texas Instruments Semiconductor Trading Limited Company (Türkiye) de bulunmaktadır.
• Amerika Kıtası: Texas Instruments Canada Limited (Kanada), Texas Instruments de Mexico (Meksika), Texas Instruments Semicondutores e Tecnologias Ltda. (Brezilya).

3. ABD İçi Operasyonel ve Fonksiyonel Bağlı Ortaklıklar: Özellikle ABD içindeki çeşitli eyaletlerde yer alan tesislerin yönetimi ve farklı yatırım fonlarının kontrolü için kurulan şirketler:

• Texas Instruments Austin Incorporated, Texas Instruments Tucson Corporation, Texas Instruments Richardson LLC, Texas Instruments Santa Rosa Incorporated gibi yerel üretim veya Ar-Ge merkezli şirketler.
• Texas Instruments Federal LLC (Kamu işleri ve ihaleleri ile ilgili), Texas Instruments Global Investments LLC ve Texas Instruments International Capital Corporation gibi yatırım, ticaret ve finansman odaklı iştirakler.

4. Gelecekteki Yeni Büyük Bağlı Ortaklık: Silicon Labs Şirketin bağlı ortaklık yapısına eklenecek en güncel yatırım, gömülü kablosuz bağlantı çipleri alanında küresel liderliği hedefleyerek Şubat 2026’da 7.5 milyar dolara tamamen nakit olarak satın alma anlaşması imzaladığı Silicon Labs firmasıdır. Gerekli yasal onayların alınmasının ardından bu işlemin 2027 yılının ilk yarısında tamamlanması ve şirketin TI’ın bir parçası (subsidiary) haline gelmesi beklenmektedir.

İlişkili Taraf İşlemleri

Texas Instruments (TI), yönetim kurulu üyeleri, üst düzey yöneticiler veya bu kişilerin yakınları ile şirket arasındaki işlemlerin çıkar çatışması (veya öyle görünme) riski taşıdığının bilincindedir ve bu nedenle yönetim kurulu tarafından onaylanmış yazılı ve çok katı bir “İlişkili Taraf İşlemleri Politikası” (Related Person Transaction Policy) uygulamaktadır.

Bu politika ve şirketin mevcut durumu çerçevesinde ilişkili taraf işlemleri ve riskler hakkında şunlar söylenebilir:

İlişkili Taraf İşlemlerinin Kapsamı ve Onay Süreci

• Kapsam: Şirketin veya bağlı kuruluşlarının taraf olduğu, tutarı 120.000 doları aşan ve bir yöneticinin, üst düzey yetkilinin, bunların birinci derece aile üyelerinin veya %5’ten fazla paya sahip büyük hissedarların doğrudan veya dolaylı çıkarı olduğu her türlü işlem bu politikaya tabidir.
• İnceleme ve Onay: İşlemin taraflarına bağlı olarak, bu tür işlemlerin Yönetişim ve Hissedar İlişkileri (GSR) Komitesi veya Baş Uyum Görevlisi (Chief Compliance Officer) tarafından incelenip onaylanması veya onaylanmaması gerekir. İlgili kişinin kendisi veya ailesiyle ilgili bir işlem görüşülürken o kişi bu sürece katılamaz.
• Şirket Çıkarı Kriteri: Onay mercileri bir işlemi değerlendirirken; işlemin ilgili tarafın “haksız nüfuzu (undue influence)” sonucu gerçekleşip gerçekleşmediğine ve yöneticinin TI’a karşı sorumluluklarını yerine getirirken kararlarını olumsuz etkileyip etkilemeyeceğine bakar. Hiçbir ilişkili taraf işlemi, şirketin ve hissedarlarının en iyi çıkarlarına uygun (veya bu çıkarlarla çelişmiyor) olmadığı sürece onaylanmaz.
• Önceden Onaylanmış Düşük Riskli İşlemler: Rekabetçi ihaleler, standart bankacılık hizmetleri, yöneticinin %10’dan az pay sahibi olduğu veya sadece çalışan sıfatıyla bulunduğu şirketlerle yapılan sıradan ticari işlemler (200.000 doları veya karşı tarafın brüt gelirinin %2’sini aşmayan) gibi işlemler çıkar çatışması riski düşük görüldüğü için önceden onaylanmış kabul edilir.

Kaynaklardaki verilere göre TI’da ilişkili taraf işlemi yoğunluğu yok denecek kadar azdır ve şirket çıkarına aykırı olabilecek işlemlerin gerçekleşme riski oldukça sıkı kontrol altındadır:

• Raporlanan Büyük İşlem Yoktur: Şirketin resmi raporlarında (SEC kuralı – Item 404 of Regulation S-K gereği) Ücretlendirme Komitesi üyelerinin hiçbirinin açıklanması gereken türden bir ilişkili taraf işlemine (örneğin şirketle büyük çaplı şahsi bir ticari ilişkiye) sahip olmadığı açıkça belirtilmiştir.
• Yönetimsel İç İçe Geçme (Interlock) Yoktur: TI’ın hiçbir üst düzey yöneticisi, bir başka şirketin yönetim kurulunda veya ücretlendirme komitesinde görev almamaktadır (eğer o şirketin bir yöneticisi de TI’da aynı görevi yapıyorsa). Yani yönetim kurulları arası karşılıklı kayırma yaratabilecek bir “iç içe geçme” durumu da bulunmamaktadır.

Özetle; Texas Instruments’ta ilişkili taraf işlemleri yoğun değildir. Yönetim ile şirket arasında çıkar çatışmasını engelleyecek çok katı kurumsal yönetişim filtreleri (GSR Komitesi onayları, 120.000 dolar barajı, sıkı denetim kuralları) devrededir ve şirket çıkarına aykırı olabilecek işlemlere geçit verilmemektedir. Bilinen veya raporlanmış, yatırımcıları tehdit edebilecek şüpheli bir ilişkili taraf işlemi bulunmamaktadır.

Rekabet Avantajı ve SWOT Analizi

Texas Instruments (TI) yönetimi, şirketin uzun vadeli stratejisini dört temel “rekabet avantajı” üzerine inşa etmiştir. Şirketin faaliyet raporları, yönetimin açıklamaları ve finansal sonuçları ışığında şirketin rekabet avantajlarını ve karşılaştığı riskleri kapsayan detaylı SWOT analizi aşağıdadır:

Güçlü Yönler (Strengths) – Rekabet Avantajları

TI, kendisini rakiplerinden ayıran dört temel ve sürdürülebilir rekabet avantajına sahiptir:

1. Şirket İçi Üretim ve Teknoloji Temeli: TI, üretiminin büyük bir kısmını kendi bünyesinde (in-house) gerçekleştirmektedir. Özellikle 300 mm’lik wafer (yonga plakası) tesislerine yaptığı yatırımlar sayesinde, paketlenmemiş bir çipin üretim maliyetini eski 200 mm teknolojisine kıyasla %40 oranında düşürerek rakiplerine karşı çok büyük bir yapısal maliyet avantajı elde etmiştir.
2. Geniş Ürün Portföyü: Şirket, 80.000’den fazla analog ve gömülü işleme çipinden oluşan son derece geniş bir portföye sahiptir. Bu genişlik, her bir müşteriye daha fazla ürün satabilme fırsatı sunmaktadır.
3. Doğrudan Pazar Kanalı Erişimi (Kanal Gücü): Şirket, distribütörleri aradan çıkararak doğrudan satış stratejisi izlemektedir. 2019’da gelirlerinin sadece üçte birini doğrudan sağlarken, 2025 itibarıyla gelirlerinin %80’inden fazlasını doğrudan TI.com ve kendi kanalları üzerinden gerçekleştirmiştir. Bu durum, müşterilerin ihtiyaçlarını ve tasarım projelerini çok daha yakından görmesini sağlar.
4. Çeşitlilik ve Uzun Ömürlülük: TI’ın ürünleri, pazarları ve müşteri kitlesi çok çeşitlidir. Gelirleri binlerce farklı uygulamadan gelmektedir. Bu durum, tek bir müşteriye veya tek bir pazara olan bağımlılığı azaltarak yatırımların geri dönüş ömrünü uzatmaktadır.

Zayıf Yönler (Weaknesses)

1. Yüksek Sabit Maliyetler ve Marj Baskısı: TI’ın şirket içi üretime ağırlık vermesi, işletme maliyetlerinin önemli bir kısmının sabit kalmasına neden olmaktadır. Fabrika kapasite kullanım oranlarının (loadings) düştüğü zayıf talep dönemlerinde bu sabit maliyetler karlılık marjlarını (brüt kar marjı) olumsuz etkilemektedir.
2. Gömülü İşleme (Embedded Processing) Segmentinde Düşen Karlılık: 2025 yılında Analog segmenti karını %17 artırırken, Gömülü İşleme segmentinin karı %14 düşmüştür. Bunun en büyük nedeni, bu segmenti desteklemek için alınan LFAB tesisinin henüz devreye alınma (ramping) aşamasında olması ve fabrikasyon maliyetlerinin bu segmentin işletme karını orantısız şekilde baskılamasıdır.

Fırsatlar (Opportunities)

1. Odak Pazarlarda Büyüme (Otomotiv ve Endüstriyel): Elektronik cihazların akıllanmasıyla sistem/araç başına düşen yarı iletken miktarı sürekli artmaktadır. Otomotiv, endüstriyel ve veri merkezi pazarları 2025 yılında TI’ın toplam gelirlerinin yaklaşık %75’ini oluşturmuştur (2013’te bu oran sadece %43’tü).
2. Veri Merkezi (Data Center) Pazarındaki Patlama: Yapay zeka ve sunucu yatırımlarıyla birlikte veri merkezi pazarı şirket için devasa bir fırsat sunmaktadır. 2025 yılında TI’ın bu pazardaki gelirleri bir önceki yıla göre %64 (Q4’te %70) artarak 1.5 milyar dolara ulaşmıştır.
3. Silicon Labs Satın Alması: Şubat 2026’da duyurulan 7.5 milyar dolarlık Silicon Labs satın alma anlaşması, TI’ı gömülü kablosuz bağlantı (embedded wireless connectivity) çözümleri alanında küresel bir lider konumuna taşıyacak stratejik bir fırsattır.
4. Devlet Teşvikleri (CHIPS Act): Şirket, ABD’deki fabrika yatırımları (Sherman ve Lehi) için ABD CHIPS Yasası kapsamında 1.6 milyar dolara kadar doğrudan hibe fonu ve yatırımları için %35 oranında vergi indirimi (ITC) almaktadır. Bu, TI’ın büyüme maliyetlerini ciddi oranda hafifletmektedir.

Tehditler ve Riskler (Threats)

1. Çin ile İlgili Jeopolitik ve Ticari Riskler: TI’ın ürünlerinin yaklaşık %50’si Çin’e sevk edilmektedir ve nihai müşterilerinin %20’sinin merkezi Çin’dedir. ABD-Çin ticaret savaşları, ihracat kısıtlamaları ve tarifeler büyük bir tehdittir. Çin Ticaret Bakanlığı’nın TI dahil ABD’li çip üreticilerine yönelik başlattığı anti-damping soruşturmaları bu riski daha da artırmaktadır.
2. Yarı İletken Döngüselliği ve Makroekonomik Zayıflık: Sektör doğası gereği döngüseldir (semiconductor cycle). Müşterilerin stok eritme dönemleri, makroekonomik belirsizlikler ve talepteki yavaşlamalar şirketin kısa vadeli gelirlerini sert şekilde etkileyebilmektedir.
3. Asya Merkezli Yoğun Rekabet: TI, özellikle Çin’de kendi iç yarı iletken endüstrisini agresif devlet teşvikleriyle destekleyen yeni ve gelişmekte olan Asyalı şirketlerin fiyat ve teknoloji rekabeti ile karşı karşıyadır.
4. Tedarik Zinciri Kısıtlamaları: Çip üretimi için kritik olan belirli ham maddelerin, gazların ve üretim ekipmanlarının sınırlı coğrafyalardan sağlanıyor olması, olası küresel tedarik zinciri kırılmalarında operasyonları tehdit etmektedir.
5. Siber Güvenlik ve Fikri Mülkiyet İhlalleri: Sistemlere yönelik siber saldırılar, fidye yazılımları (ransomware) ve patent ihlali davaları (örneğin Ağustos 2025’te TI aleyhine açılan patent davası) operasyonel ve finansal tehdit unsurlarıdır.

Gelecek Beklentileri ve Yatırımlar

Texas Instruments’ın (TI) en temel stratejik hedefi, hissedarları için uzun vadeli hisse başına serbest nakit akışı büyümesini maksimize etmektir. Şirket bu hedefe ulaşmak için stratejisini üç ana temel üzerine inşa etmiştir:

1. Analog ve gömülü işleme ürünlerine odaklanan, dört sürdürülebilir rekabet avantajına (şirket içi üretim/teknoloji, geniş ürün portföyü, pazar kanalı erişimi ve pazar/ürün çeşitliliği) dayalı güçlü bir iş modeli.
2. Ar-Ge, kapasite artırımı, satın almalar ve hissedarlara nakit dönüşünü kapsayan disiplinli sermaye tahsisi.
3. Her bir dolarlık harcamadan daha fazla çıktı almayı amaçlayan sürekli verimlilik odağı. Büyüme stratejisi kapsamında TI, jenerasyondan jenerasyona yarı iletken kullanımının sürekli arttığı endüstriyel, otomotiv ve veri merkezi pazarlarına (2025 yılı gelirlerinin yaklaşık %75’i) stratejik olarak öncelik vermektedir.

Devam Eden/Planlanan Yatırımlar, CAPEX ve Kapasite Artışları

Şirket, paketlenmemiş çip maliyetlerini yaklaşık %40 oranında düşüren 300 mm’lik yonga plakası (wafer) üretim tesislerine devasa yatırımlar yapmaktadır ve altı yıllık yüksek sermaye harcaması (CAPEX) döngüsünün sonuna yaklaşmıştır.

• CAPEX Beklentileri: 2025 yılında 4.55 milyar dolar sermaye harcaması yapan şirketin 2026 yılı için CAPEX beklentisi 2 milyar ile 3 milyar dolar aralığındadır. 2026 sonrasında ise sermaye harcamalarının, vergi indirimleri (ITC) hariç tutulduğunda uzun vadeli gelir büyümesinin yaklaşık 1.2 katı seviyesinde olması beklenmektedir.
• Tesis (Fabrika) Kapasite Artışları: TI; Richardson (Teksas), Lehi (Utah) ve Sherman’daki (Teksas) yeni 300 mm’lik fabrikalarında üretim kapasitesini hızla artırmaktadır. Sherman’daki fabrika planlanandan daha hızlı ve yüksek verimle devreye alınmış olup, özellikle veri merkezlerindeki güç ihtiyaçlarını (VCORE) karşılayacak BCP proses teknolojisi burada üretilmektedir. Lehi fabrikasında ise 65 nanometre (nm) ürünlerin şirket içine aktarımı tamamlanmış olup, otomotiv radarları için kritik olan 45nm teknolojisinin hazırlıkları sürmektedir.
• Uzun Vadeli Üretim Hedefi: Şirket, 2030 yılına kadar yonga plakalarının %95’inden fazlasını kendi bünyesinde ve %80’inden fazlasını düşük maliyetli 300 mm’lik tesislerde üretmeyi hedeflemektedir.

Yeni Şirket Satın Alma Yatırımı (Silicon Labs)

Şirketin en güncel ve büyük stratejik yatırımı, gömülü kablosuz bağlantı çözümleri alanında küresel liderliği ele geçirmek amacıyla Şubat 2026’da Silicon Labs şirketini 7.5 milyar dolara tamamı nakit olarak satın almak için imzaladığı anlaşmadır. Gerekli onayların ardından bu işlemin 2027 yılının ilk yarısında tamamlanması beklenmektedir.

Devlet Teşvikleri ve Vergi İndirimleri

ABD’de çip üretimini destekleyen yasalar, TI’ın yatırım maliyetlerini büyük ölçüde hafifletmektedir. ABD CHIPS Yasası kapsamında şirket, Sherman ve Lehi’deki fabrikaları için 1.6 milyar dolara kadar doğrudan devlet fonu alacaktır. Ayrıca, yeni yürürlüğe giren OBBBA yasası (One Big Beautiful Bill Act) ile şirketin 31 Aralık 2025 sonrasında devreye aldığı yatırımlar için faydalanacağı Yatırım Vergi İndirimi (ITC) oranı %25’ten %35’e yükseltilmiştir.

Yönetsel Rehberlik ve Geleceğe Dönük Beklentiler

• 2026 1. Çeyrek (Q1) Rehberliği: Şirket, 2026 yılının ilk çeyreği için 4.32 milyar ile 4.68 milyar dolar arasında gelir ve 1.22 ile 1.48 dolar arasında hisse başına kazanç (EPS) beklemektedir. Bu beklenti, endüstriyel pazardaki toparlanma, veri merkezi gelirlerindeki art arda yedi çeyrektir devam eden büyüme ve güçlenen siparişler (bookings) nedeniyle standart mevsimselliğin (seasonality) üzerindedir.
• Amortisman ve Vergi Beklentileri: 2026 yılı için amortisman giderlerinin 2.2 milyar ile 2.4 milyar dolar aralığında olması; 2027 yılında da bu kalemin artmaya devam etmesi ancak artış hızının yavaşlaması öngörülmektedir. 2026 yılı efektif vergi oranının ise %13 ile %14 arasında gerçekleşmesi beklenmektedir.
• Stok ve Üretim Stratejisi: Şirket yönetimi, yaklaşık 4.8 milyar dolar seviyesindeki mevcut yüksek stok pozisyonundan son derece memnundur. Bu uzun ömürlü ve çeşitli stok tamponu, kısa teslimat süreleri (lead times) sunarak acil müşteri taleplerine anında yanıt verebilmesini ve pazar payını korumasını sağlamaktadır. Tesislerin kapasite kullanım oranları (loadings), yılın geri kalanındaki talep durumuna göre esnek bir şekilde ayarlanacaktır.

Finansal Performans

Texas Instruments’ın (TI) 31 Aralık 2025 tarihinde sona eren mali yılına ait en güncel finansal tablolarına (Bilanço, Gelir Tablosu ve Nakit Akım Tablosu) göre şirketin finansal performansı ve dikkat çekici rasyoları aşağıda detaylı olarak açıklanmıştır:

1. Gelir Tablosu Analizi ve Performans (Income Statement)

• Satış Gelirleri (Revenue): Şirketin 2025 yılı toplam gelirleri, bir önceki yıla göre %13 artışla 17.68 milyar dolara ulaşmıştır. Bu büyüme, endüstriyel, otomotiv ve veri merkezi pazarlarındaki talep artışından (özellikle Analog segmentindeki büyümeden) kaynaklanmıştır.
• Brüt Kâr ve Marjı: Brüt kâr, 2024’e göre %10.9 artarak 10.08 milyar dolara yükselmiştir. Ancak brüt kâr marjı %58.1’den %57.0’a gerilemiştir. Bu düşüşün temel nedeni, şirketin yeni 300 mm’lik fabrikalarının (özellikle LFAB) devreye alınma aşamasında olması ve kapasite artırımlarının getirdiği yüksek sabit üretim maliyetleridir.
• Faaliyet Kârı (Operating Profit): Faaliyet kârı 6.02 milyar dolar olarak gerçekleşmiş olup, faaliyet kâr marjı %34.1 seviyesindedir.
• Net Kâr ve Hisse Başına Kazanç (EPS): 2025 yılı net kârı 5.00 milyar dolar, seyreltilmiş hisse başına kazanç (Diluted EPS) ise 5.45 dolar olmuştur (2024’te 5.20 dolardı). Şirketin efektif vergi oranı, yeni yürürlüğe giren OBBBA yasasının da etkisiyle %12.4 olarak gerçekleşmiştir.

2. Bilanço Analizi (Balance Sheet)

• Varlıklar (Assets): Şirketin toplam varlıkları 34.58 milyar dolardır. En dikkat çekici varlık kalemleri, 6 yıllık devasa tesis yatırımı döngüsünün bir sonucu olan 12.32 milyar dolarlık net Maddi Duran Varlıklar (PPE) ve müşteri taleplerine anında yanıt verebilmek için yüksek tutulan 4.80 milyar dolarlık stoklardır.
• Nakit ve Likidite: Şirketin kasasında nakit, nakit benzerleri ve kısa vadeli yatırımların toplamından oluşan 4.88 milyar dolarlık güçlü bir likidite tamponu bulunmaktadır.
• Yükümlülükler ve Borçluluk (Liabilities & Debt): Toplam yükümlülükler 18.31 milyar dolardır. Şirketin toplam uzun vadeli borcu (kısa vadeli kısımlar dahil) yaklaşık 14.05 milyar dolar seviyesindedir.
• Özkaynaklar (Equity): Şirketin toplam özkaynakları 16.27 milyar dolardır.

3. Nakit Akım Tablosu Analizi (Cash Flow)

• Faaliyet Nakit Akışı (Operating Cash Flow): Şirketin güçlü iş modelinin en büyük göstergesi, 2025 yılında ürettiği 7.15 milyar dolarlık (gelirlerin %40.5’i) devasa faaliyet nakit akışıdır.
• Sermaye Harcamaları (CAPEX): Şirket 2025 yılında üretim tesisleri ve ekipmanları için 4.55 milyar dolar sermaye harcaması yapmıştır.
• Serbest Nakit Akışı (Free Cash Flow – FCF): Uzun vadeli değer yaratımının temel ölçütü olan serbest nakit akışı, ABD CHIPS Yasası kapsamındaki 335 milyon dolarlık teşvik nakit girişinin de katkısıyla bir önceki yıla göre %96 artarak 2.94 milyar dolara ulaşmış ve satışların %16.6’sını oluşturmuştur.
• Hissedarlara Getiri: TI, elde ettiği nakdin çok büyük bir kısmını hissedarlarına döndürmektedir. 2025 yılında 5.00 milyar dolar temettü (art arda 22. temettü artışı) ödemiş ve 1.48 milyar dolarlık hisse geri alımı yaparak toplamda hissedarlarına 6.48 milyar dolar nakit dağıtmıştır.

4. Önemli Finansal Rasyolar

• Kârlılık ve Getiri Rasyoları: Özkaynak Kârlılığı (ROE) %30.15, Yatırılan Sermaye Getirisi (ROIC) %20.77 ve Aktif Kârlılığı (ROA) %10.92 gibi son derece yüksek seviyelerdedir. Bu oranlar şirketin sermayeyi ne kadar verimli kullandığını gösterir.
• Likidite Rasyoları: Cari oran (Current Ratio) 4.35 ve Asit-Test oranı (Quick Ratio) 2.17 ile şirketin kısa vadeli borç ödeme kapasitesinin (likiditesinin) olağanüstü güçlü olduğunu göstermektedir.
• Borçluluk Rasyoları: Borç/Özkaynak (Debt/Equity) oranı 0.91 (veya standart hesaplamaya göre ~0.83) civarındadır. Bu, teknoloji ve üretim yatırımları için kaldıracın kontrollü bir şekilde kullanıldığını gösterir.
• Piyasa Çarpanları: Fiyat/Kazanç (F/K – P/E) oranı 36.45; İleriye Dönük F/K oranı ise 30.76 seviyesindedir. Temettü Verimi (Dividend Yield) ise %2.86’dır.

5. Yarı İletken Sektörüne Özgü Diğer Rasyolar ve Metrikler

Yarı iletken (semiconductor) ve teknoloji üretim sektörü için hayati önem taşıyan özel metrikler şunlardır:

• Stok Gün Sayısı (Days of Inventory – DOI): 222 Gün.
  • TI, ürünlerinin çoğunun kullanım ömrünün uzun olmasından faydalanarak stratejik olarak stoklarını bilerek yüksek tutar. Sektördeki ani talep patlamalarında müşterilere kısa teslimat süreleri (lead times) sunmak için elde tutulan bu 222 günlük stok (2024’te 241 gündü), şirketin en büyük rekabet silahlarından biridir. Stok devir hızı (Inventory Turnover) 1.63’tür.
• Sermaye Harcaması Yoğunluğu (CAPEX to Revenue): %25.7
  • Yarı iletken sektörü inanılmaz derecede sermaye yoğundur. TI’ın 4.55 milyar dolarlık CAPEX’inin 17.68 milyar dolarlık satışlara oranı yaklaşık %25.7’dir. Bu oran, firmanın yapısal maliyet avantajı sağlayan 300 mm’lik fabrikalar kurmasından kaynaklanır. Şirket, bu “yüksek CAPEX döngüsünün” sonuna geldiğini ve 2026’da bu rakamın 2-3 milyar dolar bandına düşeceğini öngörmektedir.
• Alacak Tahsil Süresi (Days Sales Outstanding – DSO): 40 Gün.
  • Şirketin gelirlerinin %80’inden fazlasını aracı kullanmadan doğrudan TI.com ve kendi kanalları üzerinden yapmasının bir sonucu olarak, tahsilat süresi 40 gün gibi oldukça verimli ve sağlıklı bir seviyededir.

Hukuki ve Regülasyon Riskleri

Texas Instruments’ın (TI) resmi SEC raporlarına ve güncel haber akışlarına göre, şirketin finansal durumunu çökertecek boyutta kesinleşmiş bir hukuki cezası bulunmamakla birlikte, devam eden bazı önemli hukuki süreçler ve soruşturmalar mevcuttur.

Şirket yönetimi genel olarak olağan iş akışı içinde çeşitli hukuki ve idari davalara taraf olduğunu kabul etmekte, ancak bu süreçlerin sonucunda doğabilecek olası yükümlülüklerin şirketin finansal durumu, faaliyet sonuçları veya likiditesi üzerinde “önemli düzeyde olumsuz bir etki” (material adverse effect) yaratmasını beklemediğini ifade etmektedir.

Bununla birlikte, şirketi etkileyen ve dikkat çeken güncel hukuki sorunlar ile potansiyel riskler şunlardır:

1. Ağustos 2025 Patent İhlali Davası Ağustos 2025’te Texas Instruments aleyhine, yarı iletken teknolojisi patentlerini ihlal ettiği iddiasıyla önemli bir dava açılmıştır. Şirket, faaliyet alanı gereği doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü şahıslardan (özellikle patentleri sadece dava açmak için elinde bulunduran ve “patent trolü” olarak da bilinen üretim yapmayan kuruluşlardan) sıkça ihlal iddiaları aldığını belirtmektedir.

• Potansiyel Cezalar/Etkiler: Bu tür davaların kaybedilmesi durumunda şirket; ciddi miktarda tazminat ödeme, ürün satışlarını durdurmaya yönelik ihtiyati tedbir (injunction) kararlarıyla karşılaşma veya müşterilerinin maruz kaldığı zararları tazmin etme (indemnification) riski taşımaktadır.

2. Çin’in Başlattığı Anti-Damping Soruşturması (Eylül 2025) Eylül 2025’te Çin Ticaret Bakanlığı, aralarında Texas Instruments’ın da bulunduğu ABD’li çip üreticilerini hedef alan resmi bir anti-damping (haksız rekabet/fiyat kırma) soruşturması başlatmıştır.

• Potansiyel Cezalar/Etkiler: Bu durum doğrudan bir mahkeme davası olmasa da, şirketin en büyük pazarlarından biri olan Çin pazarındaki rekabet gücünü derinden etkileyebilecek çok kritik bir yasal ve idari sorundur. Soruşturma sonucunda Çin hükümeti TI ürünlerine ağır ek gümrük tarifeleri (vergiler) veya pazara erişim kısıtlamaları getirebilir.

3. Çevresel ve İdari Soruşturmalar TI, üretim süreçlerindeki emisyonlar ve atıklar nedeniyle çevre, iş güvenliği ve sağlıkla ilgili çok sayıda karmaşık yasaya tabidir. Şirket, devlet kurumlarını içeren çevresel idari davalardaki para cezaları için resmi raporlamalarında 1 milyon dolarlık bir açıklama eşiği (disclosure threshold) belirlemiştir. Şu an için bu sınırı aştığı belirtilen ve kamuya açıklanmış kesinleşmiş bir çevresel yaptırım veya ceza bulunmamaktadır.

4. Silicon Labs Satın Almasına Yönelik Hissedar İncelemeleri Şirketin Şubat 2026’da 7.5 milyar dolara satın alacağını duyurduğu Silicon Labs işlemine dair, Silicon Labs yönetim kurulunun şirketi değerinin altında satarak hissedar haklarını ihlal edip etmediğine yönelik bazı hukuk büroları (örneğin Brodsky & Smith) tarafından incelemeler başlatılmıştır. Bu durum doğrudan TI’a açılmış bir dava olmamakla birlikte, satın alma sürecini yavaşlatabilecek potansiyel hukuki pürüzler arasında yer almaktadır.

Özetle; TI’ın en büyük güncel hukuki sorunu ve ceza/yaptırım riski, Ağustos 2025’teki patent ihlali davası ile şirketin pazar erişimini doğrudan tehdit eden Çin’in başlattığı anti-damping soruşturmasıdır. Ancak TI yönetimi, bilinen davalarla ilgili olası zararlar için karşılık (accrual) ayırdığını ve bu durumların toplam bilançoyu sarsmayacağını savunmaktadır.

Katalizörler ve Önemli Riskler

Texas Instruments’ın (TI) büyümesini tetikleyebilecek başlıca katalizörler ile şirketi olumsuz etkileyebilecek aşağı yönlü senaryolar (sektörel döngüsellik, borç, kur riski vb.) şirket raporlarına ve yönetim açıklamalarına göre şu şekildedir:

Büyümeyi Tetikleyebilecek Unsurlar (Yukarı Yönlü Senaryolar)

1. Seküler Büyüme Gösteren Pazarlara Odaklanma: Şirketin büyüme stratejisinin temelinde endüstriyel, otomotiv ve veri merkezi (data center) pazarları yer almaktadır ve bu üç pazar 2025 yılında toplam gelirlerin yaklaşık %75’ini oluşturmuştur. Otomotiv ve endüstriyel alanlarda elektronik sistemlerin artmasıyla sistem başına düşen çip miktarının (content per application) jenerasyondan jenerasyona sürekli artması en büyük büyüme motorlarından biridir.
2. Veri Merkezi (Data Center) Patlaması: Yapay zeka ve sunucu yatırımlarıyla veri merkezi pazarı şirket için devasa bir fırsat sunmaktadır. 2025’te bu pazar yıllık %64 büyüyerek 1.5 milyar dolara ulaşmış olup art arda yedi çeyrektir büyüme trendini sürdürmektedir.
3. 300 mm Üretim Tesisleri ile Yapısal Maliyet Avantajı: TI’ın paketlenmemiş çip maliyetlerini eski 200 mm teknolojisine kıyasla yaklaşık %40 oranında düşüren 300 mm’lik fabrikalarına (Sherman, Lehi, Richardson) yaptığı yatırımlar, rekabetçi fiyatlandırma ve yüksek kar marjları için büyük bir itici güçtür.
4. Devlet Teşvikleri (CHIPS Act): ABD’de yürürlüğe giren CHIPS Yasası ve OBBBA (One Big Beautiful Bill Act) sayesinde TI, yatırımları için %35 Yatırım Vergi İndirimi (ITC) ve Sherman ile Lehi tesisleri için 1.6 milyar dolara kadar doğrudan devlet fonu (hibe) almaktadır. Bu teşvikler, şirketin sermaye harcaması yükünü hafifleterek serbest nakit akışını büyütecektir.
5. Silicon Labs Satın Alması: Şubat 2026’da duyurulan 7.5 milyar dolarlık Silicon Labs satın alması, şirketi gömülü kablosuz bağlantı (embedded wireless connectivity) pazarında küresel bir lider haline getirecek yeni bir büyüme katalizörüdür.
6. Doğrudan Satış Stratejisi: Gelirlerin %80’inden fazlasının aracı distribütörler olmadan doğrudan müşterilere yapılması, müşterilerin tasarım projelerine doğrudan erişim ve sistem başına daha fazla çip satabilme fırsatı sunmaktadır.

Aşağı Yönlü Senaryolar ve Riskler

1. Sektörel Daralma ve Döngüsellik (Semiconductor Cycle) Yarı iletken pazarı doğası gereği yüksek oranda döngüseldir. Makroekonomik zayıflık veya müşteri talebindeki dalgalanmalar nedeniyle siparişlerin aniden iptal edilmesi veya stokların şişmesi, şirketin operasyonlarını derinden sarsabilir. Nitekim şirket yönetimi, mevcut döngüdeki toparlanmanın tarihteki en yavaş toparlanmalardan biri olduğunu belirtmektedir.

2. Yüksek Sabit Maliyetler ve Marj Baskısı TI’ın üretiminin büyük kısmını kendi fabrikalarında yapması büyük bir avantaj olsa da, bu durum işletme maliyetlerinin önemli bir kısmının sabit kalmasına neden olur. Kapasite genişletmeleri (özellikle yeni 300 mm fabrikalar) devam ederken yaşanabilecek olası bir talep yetersizliği veya fabrika kapasite kullanım oranlarının (loadings) düşürülmesi durumunda, bu sabit maliyetler brüt kar marjlarında ve karlılıkta ciddi düşüşlere (margin compression) yol açabilir.

3. Çin Bağımlılığı ve Jeopolitik Ticaret Savaşları Şirket gelirlerinin yaklaşık %50’sini Çin’e sevk edilen ürünlerden elde etmektedir ve son müşterilerin %20’si Çin merkezlidir. ABD-Çin arasındaki jeopolitik gerilimler, yeni ihracat kontrolleri, gümrük tarifeleri veya Çin hükümetinin TI gibi ABD’li çip üreticilerine yönelik başlattığı anti-damping soruşturmaları pazara erişimi kısıtlayabilir ve gelirleri sert bir şekilde aşağı çekebilir.

4. Borç Yükümlülükleri ve Faiz Riski Şirketin 31 Aralık 2025 itibarıyla yaklaşık 14.05 milyar dolar tutarında uzun vadeli borcu (kısa vadeli kısımlar dahil) bulunmaktadır. Şirketin borçlanma faizleri büyük oranda sabit kurgulanmış olsa da, (ortalama faiz %4 civarındadır) bu borcun anapara ve faiz ödemelerinin hizmeti, elde edilen nakdin operasyonlara veya hissedarlara döndürülmesini engelleyebilir. Kredi ve finansal piyasalardaki olası bir istikrarsızlık veya faiz oranlarındaki ani yükselişler, gelecekteki yeniden finansman maliyetlerini artırabilir ve borçlanma/likidite imkanlarını kısıtlayabilir.

5. Kur Şoku (Foreign Exchange Risk) TI, küresel operasyonları nedeniyle farklı para birimlerinde işlem yapmaktadır. Şirketin finansal raporlama para birimi ABD dolarıdır ve doların diğer para birimlerine karşı yaşayacağı şiddetli dalgalanmalar operasyonel sonuçları olumsuz etkileyebilir. Ancak TI, kur şoklarına karşı türev araçlarla (örneğin vadeli döviz sözleşmeleriyle) “hedging” (riskten korunma) politikası uygulamaktadır. Yıl sonu verilerine göre, kurlarda yaşanacak %10’luk ani bir şokun (dalgalanmanın) vergi öncesi kazanca etkisi bu korunma politikaları sayesinde sadece 5 milyon dolar civarında sınırlandırılmıştır. Yine de uluslararası pazarlardaki müşterilerin satın alma gücünün ani kur şoklarıyla düşmesi dolaylı bir risk faktörüdür.

6. Tedarik Zinciri ve Hammadde Kısıtlamaları Yarı iletken üretimi için kritik olan özel malzemelerin, minerallerin ve üretim ekipmanlarının sadece belirli ve sınırlı coğrafyalardan tedarik edilebilmesi büyük bir zafiyet noktasıdır. Hükümetlerin uygulayabileceği ihracat kısıtlamaları veya bu tedarik zincirlerindeki kırılmalar, üretim operasyonlarını sekteye uğratma potansiyeli taşır.

Yatırım Kararı: Artılar ve Eksiler

Neden Yatırım Yapılmalı (Yukarı Yönlü Fırsatlar ve Güçlü Yönler)

• Güçlü Serbest Nakit Akışı ve Hissedar Getirisi Odaklılık: Şirketin en temel finansal hedefi, hisse başına uzun vadeli serbest nakit akışını (FCF) maksimize etmektir. 2025 yılında şirket, serbest nakit akışını bir önceki yıla göre %96 oranında artırarak 2.94 milyar dolara (gelirlerin %16.6’sı) çıkarmıştır. Elde ettiği bu devasa nakdi yatırımcılarına döndürme konusunda kararlıdır; 2025 yılında 5 milyar dolar temettü ve 1.48 milyar dolar hisse geri alımı ile toplamda 6.48 milyar doları hissedarlarına dağıtmıştır. Şirket, art arda 22 yıldır temettü miktarını artırmaktadır. Temettü verimi yaklaşık %2.86 seviyesindedir.
• 300 mm Tesislerle Gelen Yapısal Maliyet Avantajı: Texas Instruments (TI), üretimi dışarıya (foundry) yaptırmak yerine kendi bünyesinde yapmayı tercih eder. 300 mm’lik yonga plakalarında üretim yapmak, eski 200 mm teknolojisine kıyasla paketlenmemiş bir çipin maliyetini yaklaşık %40 oranında düşürmektedir. Şirket 2030 yılına kadar üretiminin %80’inden fazlasını bu düşük maliyetli 300 mm tesislerde yapmayı hedeflemektedir. Bu durum rakip firmalara karşı benzersiz bir maliyet avantajı sağlar.
• Hızlı Büyüyen Pazarlara (Veri Merkezi, Otomotiv, Endüstriyel) Odaklanma: Şirketin 2025 yılı gelirlerinin yaklaşık %75’i endüstriyel, otomotiv ve veri merkezi pazarlarından gelmektedir (2013’te bu oran sadece %43’tü). Özellikle yapay zeka ve sunucu yatırımlarının artmasıyla, TI’ın veri merkezi gelirleri 2025’te %64 büyümüş ve art arda yedi çeyrektir büyüme trendini korumuştur.
• Aracısız Doğrudan Satış Gücü: Şirket 2019 yılında gelirlerinin sadece üçte birini doğrudan sağlarken, 2025 itibarıyla gelirlerinin %80’inden fazlasını distribütörleri aradan çıkararak doğrudan müşterilerine yapmaktadır. Bu durum hem kar marjlarını artırmakta hem de müşteri ihtiyaçlarına anında yanıt verilmesini sağlamaktadır.
• Devlet Teşviklerinin (CHIPS Act) Kaldıraç Etkisi: TI, ABD içindeki devasa fabrika yatırımları (Sherman ve Lehi) için ABD hükümetinden 1.6 milyar dolara kadar doğrudan fon almaktadır. Ayrıca yeni yürürlüğe giren OBBBA yasası ile 2026’dan itibaren yapacağı yatırımlarda %35 oranında Vergi İndirimi (ITC) avantajına sahip olacaktır.

Neden Yatırım Yapılmamalı (Aşağı Yönlü Riskler ve Zayıf Yönler)

• Çin Pazarına Yüksek Bağımlılık ve Jeopolitik Riskler: TI’ın nihai müşterilerinden elde ettiği gelirlerin %20’si Çin merkezli olup, ürünlerinin %50’si Çin’e sevk edilmektedir. ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşları, olası ambargolar ve özellikle Çin’in kendi iç çip üreticilerini destekleyerek TI gibi firmalara yönelik başlattığı anti-damping (haksız rekabet) soruşturmaları, şirketin en büyük pazarındaki varlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir.
• Yüksek Sabit Maliyetler ve Brüt Marjlarda Baskı: Kendi üretim tesislerine sahip olmak bir avantaj olsa da, talebin düştüğü ve fabrika kapasite kullanım oranlarının (loadings) azaltıldığı dönemlerde yüksek sabit maliyetler karlılığı sert şekilde vurur. Nitekim yeni 300 mm tesislerin devreye alınma (ramping) maliyetleri nedeniyle şirketin brüt kâr marjı 2024’teki %58.1 seviyesinden 2025’te %57.0’a gerilemiştir.
• Sektörel Döngüsellik ve Zayıf Makroekonomi: Yarı iletken sektörü yüksek oranda döngüseldir. Şirket yönetimi, mevcut toparlanma sürecinin yarı iletken tarihindeki en yavaş toparlanmalardan (recovery) biri olduğunu belirtmektedir. Sektördeki stok şişkinliği veya genel ekonomik yavaşlama şirketin kısa vadeli finansallarını baskılamaya devam edebilir.
• Piyasa Çarpanlarının (Değerleme) Yüksek Olması: Şirketin Fiyat/Kazanç (F/K) oranı 36.45, ileriye dönük F/K oranı ise 30.76 gibi oldukça yüksek (primli) seviyelerdedir. Fiyat/Serbest Nakit Akışı (P/FCF) çarpanı 69.49 kat civarındadır. Ayrıca şirketin 1 yıllık ve 3 yıllık Toplam Hissedar Getirisi (TSR), şirketin performansını kıyasladığı ana yarı iletken rakip grubunun (Semiconductor Peers) medyanının altında kalmıştır.
• Ağır Sermaye Harcaması (CAPEX) Yükü: Şirket, altı yıllık “yüksek sermaye harcaması” döngüsünün sonuna yaklaşsa da, 2025’te 4.55 milyar dolar sermaye harcaması yapmış, 2026 için ise 2-3 milyar dolar arası bir CAPEX öngörmüştür. Bu devasa harcamalar (teşviklerle bir kısmı dengelense de) kısa ve orta vadede hissedarlara dağıtılabilecek serbest nakit akışını sınırlandırmaktadır.

Diğer Önemli Noktalar

• Yeni Vergi Yasası (OBBBA) ve Kalıcı Maliyet Avantajı: 4 Temmuz 2025’te ABD’de yürürlüğe giren “One Big Beautiful Bill Act” (OBBBA), şirketin gelecekteki nakit akışları için kritik bir öneme sahiptir. Bu yasa sayesinde, 31 Aralık 2025’ten sonra hizmete giren nitelikli üretim yatırımları için CHIPS Yasası kapsamındaki Yatırım Vergi İndirimi (ITC) oranı %25’ten %35’e çıkarılmıştır. Şirket, bu yasanın etkisiyle 2026 ve sonrasında efektif vergi oranının ve nakit vergi ödemelerinin eski yasalara kıyasla çok daha düşük olmasını beklemektedir.
• Hissedar Getirisinde (TSR) Endeksin Gerisinde Kalınması: Şirketin finansalları ve iş modeli çok güçlü olmasına rağmen, hisse senedi performansı teknoloji sektöründeki rakiplerinin ve genel pazarın oldukça gerisinde kalmıştır. 31 Aralık 2020’den 31 Aralık 2025’e kadar olan 5 yıllık dönemde Texas Instruments’ın kümülatif Toplam Hissedar Getirisi (TSR) %21.8 iken, aynı dönemde S&P 500 endeksi %96.16, S&P Bilgi Teknolojileri Endeksi ise %158.4 getiri sağlamıştır. Bu durum, şirketin yapay zeka rallisine doğrudan liderlik eden şirketler (örneğin pür dijital veya GPU üreticileri) kadar hisse fiyatı artışı yaşayamadığını, daha çok istikrarlı bir temettü ve nakit akışı hissesi olarak fiyatlandığını göstermektedir.
• “Veri Merkezi”nin Ayrı Bir Odak Pazarı Olarak Yeniden Sınıflandırılması: Şirket 2025 yılında uç pazarlarını stratejik olarak yeniden düzenlemiş ve geçmişte diğer kalemler veya iletişim/kurumsal sistemler içinde raporladığı “Veri Merkezi” (Data Center) alanını başlı başına bir pazar olarak öne çıkarmıştır. Art arda yedi çeyrektir büyüyen ve 2025 yılında %64 büyüme ile 1.5 milyar dolar gelire ulaşan bu alan, yapay zeka sunucularındaki yüksek güç (VCORE) ve sinyal işleme ihtiyaçları nedeniyle şirketin gelecekteki en büyük büyüme motorlarından biri olarak konumlanmaktadır.
• 6 Yıllık Devasa Yatırım Döngüsünün (CAPEX) Sonuna Gelinmesi: Şirketin 2026 vizyonu için en önemli katalizörlerden biri, yıllardır brüt kar marjlarını ve serbest nakit akışını baskılayan ağır yatırım (CAPEX) döngüsünün sonuna yaklaşılmış olmasıdır. 2025’te 4.55 milyar dolar olan bu harcamaların 2026’da 2 ile 3 milyar dolar aralığına düşmesi planlanmaktadır. Sermaye harcamalarındaki bu düşüş, gelirlerin doğrudan serbest nakit akışına (FCF) dönüşme oranını çok daha hızlı artıracaktır.

Genel Değerlendirme ve Sonuç

Texas Instruments (TI); 1930 yılından bu yana faaliyet gösteren, analog ve gömülü işlemciler pazarında küresel bir dev ve gerçek bir “nakit akışı makinesidir”. Şirketin yönetim felsefesi, kısa vadeli gelir dalgalanmalarından ziyade uzun vadeli hisse başına serbest nakit akışını (FCF per share) maksimize etmeye odaklanmıştır.

Şirketin en büyük stratejik gücü ve rakiplerine karşı kurduğu en derin hendek (moat), üretimi kendi bünyesinde (in-house) gerçekleştirmesi ve 300 mm’lik yonga plakası (wafer) fabrikalarına yaptığı milyarlarca dolarlık yatırımlardır. Rakiplerin dışa bağımlı olduğu bir sektörde TI, bu tesisleri sayesinde yapısal olarak %40’a varan maliyet avantajı elde etmiş ve jeopolitik olarak güvenilir bir tedarik zinciri yaratmıştır. Ayrıca pazar aracılarını devreden çıkararak satışlarının %80’inden fazlasını doğrudan müşterilerine (TI.com dahil) yapması, şirketi pazara çok daha hakim bir konuma getirmiştir. Geleceğin dünyasında sistem başına çip miktarının sürekli arttığı Endüstriyel, Otomotiv ve Veri Merkezi pazarlarında yoğunlaşması (toplam gelirin %75’i) çok doğru bir konumlandırmadır. Şubat 2026’da duyurulan 7.5 milyar dolarlık Silicon Labs satın alması, bu uzun vadeli büyüme vizyonunun kablosuz bağlantı tarafındaki en agresif adımıdır.

Ancak yatırımcılar açısından bazı kısa ve orta vadeli zorluklar göz ardı edilmemelidir. Yarı iletken sektörü tarihinin en yavaş toparlanma döngülerinden birini yaşarken, yeni açılan fabrikaların devreye alınma (ramping) aşamasındaki yüksek sabit maliyetleri brüt kar marjlarında baskı yaratmaya devam etmektedir. En büyük risk unsuru ise şirketin Çin pazarına olan yüksek bağımlılığı (satışların %50’si) ve Çin hükümetinin başlattığı anti-damping soruşturmaları gibi jeopolitik ticaret savaşlarıdır. Ayrıca hissenin F/K (36.4x) ve Fiyat/Serbest Nakit Akışı (69.4x) gibi piyasa çarpanları oldukça primli seviyelerde işlem görmektedir.

Özetle; Texas Instruments, agresif yapay zeka hiper-büyüme hisselerinden (örneğin Nvidia veya AMD) ziyade; sermaye tahsisini olağanüstü bir disiplinle yapan, rekabet avantajlarını fiziksel üretim kapasitesiyle koruyan, devlet teşviklerinden (CHIPS Act) maksimum düzeyde faydalanan ve elde ettiği nakdi 22 yıldır artan temettülerle ve hisse geri alımlarıyla kararlı bir şekilde hissedarlarına döndüren sağlam ve defansif bir uzun vade yatırımı profili çizmektedir. Ağır yatırım döngüsünün bitişiyle birlikte önümüzdeki yıllarda serbest nakit akışında ciddi bir ivmelenme potansiyeli taşımaktadır.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Bir sonraki şirket inceleme yazısında görüşmek üzere.

---

* Şirketin piyasa değeri yazının yayımlandığı tarihte borsada oluşan değeridir. Yazıyı yayımlanma tarihinden farklı bir zamanda okuyorsanız piyasa değeri değişmiş olabilir.